Ticari ilişkilerde haksız rekabet iddiası çoğu zaman taraflar arasında zaten yürürlükte olan bir sözleşmenin gölgesinde doğar. O sözleşmede yer alan delil sözleşmesi kaydı, ispat zeminini baştan şekillendirir. Bu rehber, TTK ve TBK ekseninde delil kaydının etkisini ve tebligat gecikmesinin yarattığı riski ele alır.
Delil Sözleşmesi İspat Dengesini Nasıl Değiştirir?
Taraflar, aralarındaki uyuşmazlıkta belirli delillerle ispat yapılacağını kararlaştırabilir. Ticari sözleşmelerde sık görülen kayıt, defter kayıtlarının, elektronik yazışmaların veya belirli bir platform üzerindeki logların münhasır delil sayılacağı yönündedir. Böyle bir kayıt varken tanık beyanına dayanmayı planlayan taraf, hazırladığı delil listesinin daha baştan tartışmalı olduğunu fark etmeyebilir. Bu yüzden haksız rekabet iddiasının hukuki dayanağı kurulmadan önce sözleşmenin ispat maddeleri okunmalıdır.
Kaydın Sınırları Nerede Başlar?
Delil kaydı sınırsız değildir. Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği konularda, kamu düzenine ilişkin hususlarda ve tarafın kendi elinde bulunmayan delillere erişimini fiilen imkânsız kılan durumlarda kaydın etkisi tartışılır. Ayrıca haksız rekabet, yalnızca sözleşme ilişkisini değil piyasadaki dürüstlük kuralını da ilgilendirdiğinden, üçüncü kişilerin durumu sözleşme kaydından etkilenmez. 6102 sayılı Kanun kapsamındaki haksız rekabet hükümlerinin koruduğu menfaat, iki tarafın özel anlaşmasından geniştir.
Tebligat Gecikmesi Burada Neden Kritik?
Haksız rekabet talepleri, öğrenmeye bağlı kısa bir süreyle ve fiilin doğumundan itibaren işleyen daha uzun bir süreyle sınırlıdır. Öğrenme anını tespit eden en güçlü belge çoğu zaman gönderilen ihtarnamedir. İhtarname geç tebliğ edildiğinde ya da muhatabın ticaret sicilindeki adresi güncel olmadığı için iade döndüğünde, karşı taraf hem hazırlık yapmak için zaman kazanır hem de öğrenme tarihine ilişkin savunma üretir. İhtarnamenin sicil adresine gönderilmesi ve iade şerhinin saklanması bu nedenle usuli bir ayrıntı değil, esasa etki eden bir adımdır.
Dava Öncesi Kontrol Listesi
- Sözleşmedeki delil, gizlilik ve rekabet yasağı maddeleri birlikte okunup çelişki olup olmadığı belirlendi mi?
- İddiaya konu fiilin ilk görüldüğü tarih, ekran görüntüsü veya tespit tutanağıyla sabitlendi mi?
- Ticaret sicilinden muhatabın güncel adresi ve temsil yetkisi doğrulandı mı?
- Ticari defterler ve elektronik kayıtlar, delil kaydının işaret ettiği biçimde hazır mı?
- Zarar iddiası, ciro kaybı veya müşteri kaybı gibi ölçülebilir bir kaleme bağlandı mı?
Delil Tespiti ve Sıralama
Elektronik ortamdaki içerikler hızla değişebildiği için, iddiaya dayanak oluşturan sayfa, ilan veya yazışmaların dava açılmadan önce tespit ettirilmesi dosyanın omurgasını güçlendirir. Tespit talebi ile ihtarname arasındaki sıralama da önemlidir: önce tespit, sonra ihtar yolu izlendiğinde karşı tarafın içeriği kaldırarak delili tüketmesi riski azalır.
Bu metin yalnızca genel çerçeve sunar. Haksız rekabet dosyalarında sonuç, sözleşme metninin kendine özgü ifadelerine ve toplanan kayıtların niteliğine göre değişir; ticari defterleriniz ve yazışmalarınızla birlikte bir hukukçuyla değerlendirme yapmanız yerinde olur.