Anonim ve limited şirketlerde genel kurul kararlarının iptali gündeme geldiğinde, davanın sonucundan önce kararın uygulanmasının durdurulup durdurulmayacağı belirleyici olur. 6102 sayılı TTK kapsamında açılan iptal davasında, kararın icrasının geri bırakılması yönündeki talep zamanında ve somut gerekçeyle ileri sürülmezse, dava lehe sonuçlansa bile fiilî durum geri döndürülemez hâle gelebilir. Bu rehber, tedbir talebinin nasıl kurgulanacağını ve tebligat gecikmesinin bu zinciri nasıl kırdığını ele alır.
Muhalefet Şerhinin Belirleyiciliği
Toplantıda hazır bulunan pay sahibi bakımından, karara muhalif kalındığının tutanağa geçirilmesi dava hakkının temelini oluşturur. Şerh yazılırken yalnızca muhalefet edildiği değil, hangi gerekçeyle muhalefet edildiği de kaydedilmelidir: çağrı usulüne aykırılık, gündeme bağlılık ilkesinin ihlali, bilgi alma hakkının kısıtlanması gibi. Tutanağın ve hazır bulunanlar listesinin örneği toplantı günü temin edilmelidir.
Tedbir Talebinde Somut Zarar Anlatımı
İhtiyati tedbir talebi, soyut bir hak ihlali iddiasıyla değil; kararın uygulanması hâlinde doğacak zararın somut olarak anlatılmasıyla güçlenir. Sermaye artırımı, esas sözleşme değişikliği ya da yönetim kurulu üyeliğine ilişkin bir karar söz konusuysa, ticaret siciline tescil edildikten sonra oluşacak üçüncü kişi ilişkileri de gerekçede gösterilmelidir. Teminat konusunda mahkemenin takdir edeceği miktara hazırlıklı olunması gerekir.
- Toplantı çağrısının usulüne uygun yapıldığına dair belgeler temin edildi mi?
- Muhalefet şerhi ve hazır bulunanlar listesi dosyaya eklendi mi?
- Tescil aşamasına geçilip geçilmediği sicil kayıtlarından kontrol ediliyor mu?
- Teminat yatırılması hâlinde kullanılacak kaynak önceden planlandı mı?
Tebligat Gecikmesi ve Dava Süresi
İptal davası için tanınan süre sınırlıdır ve toplantı tarihi ile bağlantılıdır; toplantıda bulunmayan pay sahibi bakımından ise çağrı ve bildirim işlemlerinin usulü tartışma konusu olur. Tedbir kararına karşı yapılan itirazın veya mahkemenin ara kararının taraflara geç ulaşması, sicil işlemlerinin bu arada tamamlanması sonucunu doğurabilir. Şirket adresinin güncelliği ve elektronik tebligat kutusunun izlenmesi, her iki taraf için de zorunlu bir takip disiplinidir.
Şirket İçi Belge Akışının Korunması
Uyuşmazlık büyüdüğünde pay defteri, yönetim kurulu karar defteri ve finansal tablolar üzerindeki erişim tartışmalı hâle gelir. Bu nedenle dava öncesinde ilgili kayıtların örnekleri usulünce temin edilmeli; TBK kapsamındaki pay devri veya oy sözleşmesi gibi yan anlaşmalar varsa bunların metinleri de dosyaya kazandırılmalıdır.
Aktarılanlar genel çerçeve niteliğindedir; şirket türü, kararın konusu ve pay yapısı sonuçları değiştirir. Genel kurul kararına karşı adım atmadan önce toplantı belgeleriyle birlikte ayrıntılı bir hukuki inceleme yapılması gerekir.