Haksız rekabet uyuşmazlıklarında ispat, çoğu zaman ticari defterler, dijital kayıtlar ve müşteri verileri üzerinden yürür. Taraflar bu belirsizliği azaltmak için sözleşmelerine delil kaydı koyar; ancak kötü kurgulanmış bir delil sözleşmesi, uyuşmazlık çıktığında lehine düzenlendiği tarafı da bağlayarak elini bağlayabilir.
Delil sözleşmesi haksız rekabet dosyasını nasıl değiştirir
Delil sözleşmesi, tarafların belirli vakıaları hangi delillerle ispat edeceğini önceden kararlaştırmasıdır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamındaki haksız rekabet iddiasında bu kayıt, örneğin müşteri kaybının yalnızca bağımsız denetim raporuyla ispatlanacağını öngörüyorsa, tanık beyanına ve yazışmalara dayanan bir dosya baştan zayıflar. Sözleşme serbestisi çerçevesinde kurulan bu tür kayıtların sınırı, tarafın hak arama imkânını fiilen ortadan kaldırmamasıdır.
Geçersizlik tartışması doğuran kurgular
- Delil listesini tek tarafın belirlediği, karşı tarafa hiçbir ispat aracı bırakmayan düzenlemeler
- Genel işlem koşulu niteliğindeki, ayrıca müzakere edilmemiş matbu kayıtlar
- Kapsamı belirsiz, hangi vakıaya ilişkin olduğu anlaşılamayan geniş formülasyonlar
- Kesin delil ile takdiri delil ayrımını karıştıran, hâkimin değerlendirme alanını tümüyle kaldırmaya çalışan hükümler
İmzadan önce sorulacak yedi soru
- Kayıt hangi vakıalarla sınırlı, sınırı metinde açıkça yazılı mı?
- Her iki taraf da kendi iddiasını ispat edebileceği en az bir araca sahip mi?
- Elektronik kayıtların bütünlüğü nasıl doğrulanacak, kim saklayacak?
- Şirket birleşme veya devir hâlinde kayıt halefe geçiyor mu?
- Sözleşme sona erdiğinde delil kaydı ayakta kalıyor mu?
- Rekabet yasağı ve gizlilik hükümleriyle çelişen bir kurgu var mı?
- Kayıt, ihtiyati tedbir taleplerini fiilen imkânsız hâle getiriyor mu?
Delil toplarken usule aykırılık riski
Haksız rekabet dosyalarında delil çoğunlukla eski çalışanın cihazından, e-posta arşivinden veya müşteri listelerinden gelir. Elde etme yöntemi tartışmalıysa, delil sözleşmesi bu delili kabul edilebilir kılmaz; hukuka aykırı biçimde toplanan kayıt dosyayı güçlendirmek yerine karşı taleplere zemin hazırlar. Bu nedenle toplama anında tarih, kaynak ve erişim yetkisi ayrı bir tutanakla kayıt altına alınmalıdır.
Uyuşmazlığın ilk günlerinde yapılacak sıralama
İlk adım, delil sözleşmesinin metnini ve varsa eklerini tek dosyada birleştirmek; ikinci adım, iddia edilen fiili bu kayıtla ispat edilebilir vakıalara bölmektir. Türk Borçlar Kanunu kapsamındaki sözleşmeye aykırılık talepleriyle haksız rekabet talepleri farklı ispat yükü doğurduğundan, hangi talebin hangi delille yürüyeceği baştan ayrıştırılmalıdır.
Yukarıdaki değerlendirme genel niteliktedir. Sözleşme metninin lafzı ve sektör uygulaması sonucu belirgin biçimde değiştirebileceğinden, somut kayıt üzerinden hukuki destek alınması önerilir.