Haksız rekabet dosyalarında davacının en büyük zorluğu, fiilin gerçekleştiği anı ve etkisini kanıtlamaktır; çünkü söz konusu davranış çoğu zaman geçicidir. İnternet sayfası değişir, kampanya biter, çalışan ayrılır. TTK çerçevesinde yürüyen haksız rekabet uyuşmazlıklarında delil sözleşmesi ve delil tespiti, bu geçiciliğe karşı kurulan iki araçtır. Bu rehber, ikisinin nasıl ve ne zaman kullanılacağını ele alır.
İddiayı Somutlaştırmak
Rakip davranışının rahatsız edici olması tek başına yeterli değildir; hangi davranışın dürüstlük kuralına aykırı sayıldığı açıkça gösterilmelidir. Yanıltıcı tanıtım, müşteri çevresine sızma, sır niteliğindeki bilgilerin kullanılması ve karalama içeren beyanlar farklı ispat gerektirir. Dilekçede fiil, tarih ve etki üçlüsü birlikte kurulmalı; her iddia için hangi delile dayanıldığı ayrıca belirtilmelidir.
Delil Sözleşmesinin Sınırları
- Taraflar, aralarındaki uyuşmazlıkta hangi delilin geçerli sayılacağını sözleşmeyle belirleyebilir
- Bu tür kayıtlar çoğunlukla bayilik, distribütörlük ve rekabet yasağı sözleşmelerinde yer alır
- Sözleşmede öngörülen kayıt türü, uyuşmazlık çıktığında ilk başvurulacak kaynaktır
- Ancak delil sözleşmesi, tarafın hakkını kullanmasını fiilen imkânsız kılacak biçimde kurulamaz
- TBK genel hükümleri çerçevesinde aşırı sınırlayıcı kayıtlar tartışmaya açıktır
İhtarname ve Tebligat Zinciri
İhtar, hem fiilin durdurulmasını sağlayabilir hem de karşı tarafın davranışını bildiği tarihi belgeler. Bu ikinci işlev genellikle gözden kaçar: ihtarın tebliğ tarihi, sonraki dönemde devam eden fiiller bakımından kusurun ağırlığını gösterir. İhtarın ticaret sicilindeki güncel adrese gönderilmesi, tebliğ edilemezse nedeninin araştırılması ve gerekirse yeniden gönderim yapılması gerekir. Tebliğ edilemeyen bir ihtara dayanılarak kurulan iddia, karşı tarafın bilgisizlik savunmasıyla zayıflar.
Tedbir Talebinin Zamanlaması
- Fiilin devam ettiğini gösteren güncel kayıtlar toplanır ve tarihlendirilir.
- Zararın telafisinin güçleştiği somut olarak açıklanır.
- Talep, dava açılmadan önce ya da dava ile birlikte gündeme getirilir.
- Teminat konusu baştan planlanır.
- Tedbir kararı alınırsa, uygulanması için gerekli bildirimler gecikmeden yapılır.
Zamanaşımı ve Öğrenme Anı
Haksız rekabetten doğan taleplerde süre, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren işlemeye başlar ve bunun üzerinde daha uzun bir üst sınır bulunur. Öğrenme anı çoğu zaman bir müşteri bildirimi, bir ihale sonucu ya da bir tanıtım materyalinin ele geçmesiyle belirlenir; bu anın belgelenmesi gerekir. 6102 düzeninde ticari defterlerin ispat gücü de gözetilerek, kendi kayıtlarınızın düzenli tutulması karşı iddialara karşı ayrıca koruma sağlar.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir. Sözleşme metinleri ve piyasa koşulları sonucu doğrudan etkileyeceğinden, harekete geçmeden önce dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.