Haksız rekabet iddialarında davanın kaderi genellikle ilk haftalarda toplanan dijital izlerle belirlenir. Türk Ticaret Kanunu tespit, önleme, eski hâle getirme ve tazminat taleplerini birlikte düzenlerken, taraflar arasındaki sözleşmede yer alan delil kayıtları ispat düzenini baştan şekillendirebilir. Bu rehber, delil sözleşmesinin sınırlarını ve gecikmeli tebligatın zamanaşımına etkisini ele alıyor.
Delil sözleşmesi neyi bağlar, neyi bağlamaz?
Taraflar Hukuk Muhakemeleri Kanunu çerçevesinde belirli vakıaların yalnızca belirli delillerle ispatlanacağını kararlaştırabilir. Ancak bu serbestlik sınırsız değildir: tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği konularda ve hâkimin resen araştırma yükümlülüğü bulunan alanlarda böyle bir kayıt sonuç doğurmaz. Ticari sözleşmelerdeki tipik hükümler, defter kayıtlarının veya belirli bir elektronik platformdaki verilerin esas alınacağını öngörür; bu durumda karşı tarafın tanık deliline dayanma imkânı daralır.
Hangi eylem haksız rekabet olarak kurgulanır?
- Müşteri listelerinin veya fiyat verilerinin izinsiz kullanılması
- Çalışanların dürüstlük kuralına aykırı biçimde ayartılması
- Yanıltıcı beyanlarla rakibin ürün ya da hizmetinin kötülenmesi
- İş sırlarının hukuka aykırı yolla ele geçirilmesi ve değerlendirilmesi
- Karıştırılma ihtimali yaratan ticari unvan ve tanıtım kullanımı
Zamanaşımı ve tebligat gecikmesi
Haksız rekabet davaları, öğrenme tarihinden itibaren işleyen kısa bir zamanaşımına ve eylemin doğumundan itibaren işleyen daha uzun bir süreye tabidir. Bu ikili yapı nedeniyle öğrenme tarihinin belgelenmesi kritik önemdedir. Uygulamada ihtarname tebliğinin gecikmesi, şirket adres kaydının güncel olmaması veya tebligatın yetkisiz bir çalışana yapılması, hem sürenin başlangıcını hem de karşı tarafın kötüniyetinin ispatını tartışmalı hâle getirir. Bu nedenle ihtarname gönderiminde ticaret sicilindeki adres ile fiilî merkez ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Erken aşamada yapılması gerekenler
- Elektronik yazışmalar başlık bilgileriyle birlikte, ham hâlleriyle saklanır.
- Delil tespiti veya ihtiyati tedbir talebinin gerekip gerekmediği ilk günlerde değerlendirilir.
- 6102 sayılı Kanun kapsamında tutulan ticari defterlerin ilgili dönemleri ayrılır.
- Sözleşmedeki gizlilik, rekabet yasağı ve delil kayıtları tek metinde toplanır.
- Zarar kalemleri; ciro kaybı, itibar zararı ve yapılan giderler ayrı başlıklarda hesaplanır.
Değerlendirme
Haksız rekabet dosyalarında güçlü bir hukuki gerekçe, delili zamanında ve usulüne uygun toplanmamışsa sonuç vermez. Yukarıdaki başlıklar genel çerçeveyi çizer; sözleşmenizdeki hükümler ve sektörünüzün ticari teamülleri tabloyu değiştirebilir. Şüphelendiğiniz bir eylemi fark ettiğinizde delilleri dondurup hukuki değerlendirmeyi eş zamanlı başlatmanız yerinde olur.