Haksız rekabet iddiaları çoğu zaman teknik bir ispat sorununa dönüşür: müşteri listesinin kopyalandığı, çalışanların topluca ayartıldığı veya ticari sırrın rakibe taşındığı ileri sürülür, ancak elde yalnızca ekran görüntüleri ve dolaylı emareler bulunur. 6102 sayılı TTK haksız rekabet hâllerini düzenlerken, bu fiillerin nasıl kanıtlanacağını taraflara bırakır. Sözleşmeye konulacak delil kayıtları bu boşlukta işlev görür.
Delil sözleşmesi ne yapar, ne yapamaz
Taraflar, aralarındaki uyuşmazlıkta belirli hususların yalnızca belirli delillerle ispat edileceğini kararlaştırabilir. Ticari ilişkilerde bu, çoğunlukla defter kayıtları, elektronik posta trafiği veya sistem loglarının münhasır delil sayılmasını içerir. Ancak bu tür kayıtlar bir tarafın kendi sunucusunda tutuluyorsa, karşı tarafın müdahale itirazı gündeme gelir. Bu nedenle sözleşmede yalnızca delilin türü değil, hangi biçimde saklanacağı ve bütünlüğünün nasıl doğrulanacağı da belirlenmelidir. Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği alanlarda delil sözleşmesinin etkisi sınırlıdır.
Rekabet yasağı ile haksız rekabetin ayrımı
Eski çalışanın davranışı iki farklı hukuki temele oturabilir. TBK kapsamındaki rekabet yasağı sözleşmeye dayanır ve süre, yer ve konu bakımından sınırlı olmak zorundadır. Haksız rekabet ise sözleşme bulunmasa dahi TTK hükümlerine dayanılarak ileri sürülebilir. Dilekçede bu iki temelin karıştırılması, sözleşme geçersiz sayıldığında dosyanın tümüyle çökmesine yol açar; ikisinin kademeli olarak ileri sürülmesi daha güvenlidir.
Delil zincirini kurmanın pratik yolları
- Sunucu ve uygulama loglarının, olaydan sonra değil olay anında yedeklenmesi
- Elektronik yazışmaların bütünlüğünü koruyacak biçimde imaj alınması
- Müşteri kaybının sayısal olarak gösterildiği dönemsel karşılaştırma tablosu
- Ticari sırrın gerçekten gizli tutulduğunu gösteren erişim yetkisi kayıtları
- Zarar iddiasını destekleyen ciro, sipariş ve iptal verileri
İhtiyati tedbir mi, doğrudan dava mı?
Haksız rekabette fiilin sürmesi zararı büyüttüğünden, çoğu dosyada önce durdurma yönünde ihtiyati tedbir talep edilir. Tedbir talebi kabul edilirse süreç fiilen taraflar arasında bir müzakere zeminine döner. Bu aşamada varılacak anlaşma, rakiple ticari ilişkinin devamını mümkün kılabilir; ancak anlaşma metnindeki gizlilik ve feragat kayıtları, sonradan ortaya çıkacak yeni ihlaller için de bağlayıcı sonuç doğurabilir. Bu nedenle mutabakat metnine, ileriye dönük ihlaller bakımından hak saklı tutma kaydı konulup konulmadığı özellikle kontrol edilmelidir.
Zamanaşımı ve öğrenme anı
Haksız rekabet davalarında süre, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren işlemeye başlar. Devam eden fiillerde her yeni eylemin ayrı değerlendirilmesi gündeme gelir; ancak öğrenme anının belgeyle sabitlenmesi tartışmayı azaltır.
Bu içerik genel bir çerçeve sunar. Sözleşme metninizin lafzı ve elinizdeki kayıtların niteliği stratejiyi değiştireceğinden, dava öncesinde teknik ve hukuki değerlendirmenin birlikte yapılması önerilir.