Ticari ilişkilerde haksız rekabet iddiası gündeme geldiğinde ilk soru çoğu zaman haklılık değil, uyuşmazlığın hangi mercide görüleceğidir. Sözleşmede tahkim şartı varsa devlet mahkemesine gitmek zaman kaybettirir; tahkim şartı yokken tahkime gitmek ise sonucu tamamen tartışmalı hâle getirir. Bu kontrol listesi TTK ve TBK ekseninde yol seçimi ile hak düşürücü süre riskini birlikte ele alır.
Tahkim Şartını Okumanın Yöntemi
Sözleşmedeki tahkim maddesi üç açıdan incelenir: kapsam, hakem sayısı ve usul. Kapsam yalnızca sözleşmeden doğan uyuşmazlıkları kapsıyorsa, haksız fiil niteliğindeki haksız rekabet iddiasının bu kapsama girip girmediği tartışılabilir. Madde belirsizse taraflardan biri mutlaka itiraz edecektir; bu ihtimale karşı yedek bir yol planı hazırlanmalıdır.
Fiilin Somut Olarak Tanımlanması
Haksız rekabet iddiası genel ifadelerle kurulduğunda ispat edilemez. Hangi davranışın, hangi tarihte, hangi pazarda ve hangi müşteri çevresine yönelik olarak gerçekleştiği yazılmalıdır. Yanıltıcı beyan, müşteri kaydırma, iş sırlarının hukuka aykırı biçimde kullanılması ve karalama gibi başlıklar birbirinden farklı delil setleri gerektirir.
Delilin Kaybolmadan Toplanması
- İnternet üzerindeki içerikler tarih damgalı biçimde tespit ettirilir; ekran görüntüsü tek başına zayıftır.
- Müşteri kaybını gösteren satış verileri dönemsel olarak karşılaştırmalı hazırlanır.
- Eski çalışanla bağlantılı iddialarda gizlilik ve rekabet yasağı taahhütleri dosyaya eklenir.
- Ticari sır niteliğindeki bilgilerin nasıl korunduğu, iç prosedürlerle gösterilir.
Zamanın Aleyhe İşlediği Noktalar
Haksız rekabet davalarında öğrenmeye bağlı süreler işler; fiilin devam ediyor olması her zaman süreyi başa döndürmez. Bu nedenle iddia şirket içinde konuşulmaya başlandığı anda öğrenme tarihinin kayda geçirilmesi gerekir. Ayrıca ihtiyati tedbir talebi geciktikçe, aciliyet gerekçesi zayıflar; zararın sürmesine rağmen aylarca beklenmiş olması, tedbir talebinin karşısına çıkarılabilir.
Tahkim Kararının Uygulanabilirliği
Tahkimde alınacak kararın icra edilebilir olması, talebin baştan ölçülebilir yazılmasına bağlıdır. Sadece haksız rekabetin tespiti istenmişse, fiilin durdurulması ve sonuçlarının ortadan kaldırılması ayrıca talep edilmedikçe uygulama sorunları çıkar. Tazminat isteniyorsa hesap yöntemi ve dayanağı önceden belirlenmelidir.
Bu içerik genel bilgi amacıyla hazırlanmıştır; sözleşme metni ve ticari ilişkinin yapısı sonucu değiştirebilir. Mercii seçilmeden önce sözleşmenin bir hukukçu tarafından incelenmesi önerilir.