Ortaklar arasındaki anlaşmazlıklar, şirketin günlük işleyişini sürdürürken yürütülmek zorunda olduğu için özel bir zamanlama disiplini gerektirir. TTK ortaklık ilişkisinin ve organ kararlarının çerçevesini çizer, TBK sözleşmesel ilişkilere uygulanır, 6102 sayılı Kanun kapsamındaki sürelerin çoğu ise hak düşürücü niteliktedir. Bu nedenle şirket içi uyuşmazlıklarda plan, ihtilafın çıktığı gün değil, ortaklık kurulurken yapılmalıdır.
İhtilafın Hukuki Kalıbını Belirlemek
Aynı olay, birden fazla hukuki kalıba oturabilir: genel kurul kararının iptali, yönetim organı üyelerinin sorumluluğu, haklı sebeple fesih veya ortaklıktan çıkma ve çıkarılma talepleri bunlar arasındadır. Genel kurul kararının iptali istemi, karar tarihinden itibaren üç aylık süreye tabidir ve bu süre kaçırıldığında karar aynı gerekçeyle tartışılamaz hale gelir. Talebin hangi kalıpta ileri sürüleceği, delil ihtiyacını ve süreyi birlikte belirler.
Delil Sözleşmesinin İşlevi ve Sınırları
Taraflar, aralarındaki uyuşmazlıkta belirli vakıaların yalnızca belirli delillerle ispat edilebileceğini kararlaştırabilir. Ortaklık sözleşmelerine, pay devir sözleşmelerine veya ortaklar arası protokollere konulan bu tür hükümler, ileride yaşanacak ispat tartışmasını baştan daraltır. Ancak delil sözleşmesi sınırsız değildir: tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği konularda ve hakkın kullanılmasını fiilen imkânsız kılacak şekilde düzenlenemez. Bu nedenle hükmün kapsamı dar ve açık yazılmalıdır.
Şirket Tebligat Adresi ve Elektronik Bildirimler
- Ticaret sicilindeki adresin fiilen kullanılan adresle uyumlu tutulması
- Kayıtlı elektronik posta hesabının düzenli olarak kontrol edilmesi
- Adres ve temsilci değişikliklerinin sicile zamanında tescil ettirilmesi
- Genel kurul çağrılarının usulüne uygun yapıldığının belgelenmesi
- Ortaklara yapılan bildirimlerde tebliğ tarihinin ispatlanabilir olması
Defter ve Kayıtların Delil Değeri
Ticari defterler, usulüne uygun tutulduğunda sahibinin lehine de delil oluşturabilir; buna karşılık eksik veya düzensiz tutulan kayıtlar aleyhe sonuç doğurur. Yönetim kurulu ve genel kurul karar defterleri, pay defteri ve muhasebe kayıtları uyuşmazlık çıkmadan önce gözden geçirilmelidir. Konusu para alacağı olan ticari davalarda arabuluculuğun dava şartı olduğu da takvime eklenmelidir.
Zaman Çizelgesi
- İhtilafa konu kararın veya işlemin tarihi tespit edilir.
- Hak düşürücü süreye tabi talepler ayrı bir listede toplanır.
- Sözleşmedeki delil ve tahkim hükümleri kontrol edilir.
- Arabuluculuk zorunluluğu olup olmadığı belirlenir.
- Defter ve kayıt incelemesi dava öncesinde tamamlanır.
Şirket uyuşmazlıklarında bir talebin süresi kaçırıldığında diğer yolların da daralması sık görülür. Ortaklık yapınıza ve sözleşme metninize özgü bir değerlendirme için hukuki destek almanız yerinde olacaktır.