Ortaklar arasındaki uyuşmazlıklarda esas dava sonuçlanana kadar geçen süre, çoğu zaman tarafların en büyük kaybı olur. Bu nedenle ihtiyati tedbir talebi, davanın kendisi kadar dikkatle hazırlanmalıdır. Aşağıdaki plan, TTK, TBK ve 6102 sayılı Kanun çerçevesinde tedbir talebinin zamanlamasını ve yaklaşık ispat eşiğini ele alır.
Tedbir Talebi Neyi Durdurmalı
Talebin kapsamı, korunmak istenen menfaate göre değişir. Genel kurul kararının uygulanmasının durdurulması, pay devrinin engellenmesi, temsil yetkisinin sınırlanması ya da ticaret siciline tescilin durdurulması farklı taleplerdir ve farklı gerekçelendirme ister. Şirketin tüm faaliyetini durdurmaya yönelik geniş talepler, ölçülülük nedeniyle reddedilme riski taşır. Bu yüzden talep, uyuşmazlığın konusu olan işlemle sınırlı çizilmelidir.
Yaklaşık İspat İçin Toplanacaklar
- Şirket ana sözleşmesi ve varsa pay sahipleri sözleşmesi
- Genel kurul ve yönetim kurulu karar defterlerinin ilgili sayfaları
- Toplantıya çağrı belgeleri, hazirun cetveli ve muhalefet şerhi
- Ticaret sicil kayıtları ve son tescil edilen değişiklikler
- Uyuşmazlık konusu işleme ilişkin banka, fatura ve yazışma kayıtları
Muhalefet şerhinin toplantı tutanağına usulüne uygun işlenmiş olması, sonraki aşamada dava hakkı bakımından belirleyici hâle gelebilir; bu ayrıntı toplantı anında atlandığında sonradan giderilmesi güçtür.
Süre Baskısını Yönetmek
- Genel kurul kararının iptali talebinde kanunda öngörülen hak düşürücü süre takvime işlenir.
- Tedbir kararı dava açılmadan alınmışsa, kanunda öngörülen süre içinde esas hakkında dava açılması gerekir.
- Teminat yatırılması gerekiyorsa bunun süresi ayrıca izlenir.
- Karara itiraz süresi, kararın tebliğ veya tefhim tarihine göre hesaplanır.
- Tedbirin uygulanması için sicile ve ilgili kurumlara yapılacak bildirimler geciktirilmez.
Karşı Taraf Cephesinden Bakmak
Tedbir talebini hazırlarken karşı tarafın hangi itirazı ileri süreceğini öngörmek, talebi güçlendirir. En sık ileri sürülen itirazlar; talebin şirket işleyişini orantısız biçimde etkilediği, uyuşmazlığın esasa ilişkin olduğu ve bu nedenle tedbirle çözülemeyeceği yönündedir. Bu itirazlara karşı, tedbir kararının olmaması hâlinde doğacak somut ve geri dönülemez zararın gösterilmesi gerekir.
Tedbirden Sonra Süreci Yönetmek
Tedbir kararı alındıktan sonra dosya kendiliğinden ilerlemez. Kararın gereğinin yerine getirilip getirilmediği izlenmeli, ihlal hâlinde gerekli başvurular yapılmalıdır. Aynı zamanda esas davada tedbir gerekçesiyle çelişmeyen bir anlatım kurulması, dosyanın bütünlüğü açısından önemlidir.
Bu metin genel bir çerçeve sunar; şirket türü, pay yapısı ve uyuşmazlığın konusu tedbir stratejisini kökten değiştirebilir. Karar alınacak bir toplantı öncesinde hukuki destek almak, sonradan tedbir aramak zorunda kalmayı çoğu kez önler.