Ortaklar arasındaki uyuşmazlıklar çoğu zaman yıllarca birikir ve dava aşamasına gelindiğinde kayıtların kimde olduğu tartışmaya dönüşür. TTK ve TBK ile 6102 sayılı düzenleme ekseninde bu yazı, ticari dava şartının kapsamını doğru belirlemeye ve şirket kayıtlarına dayalı ispat planı kurmaya odaklanır.
Uyuşmazlığı Doğru Nitelendirmek
Şirket içi uyuşmazlık başlığı altında birbirinden çok farklı talepler toplanır: kâr payı alacağı, genel kurul kararının iptali, yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu, ortaklıktan çıkma ve çıkarılma, şirketin feshi. Her birinin usulü, süresi ve ispat yapısı farklıdır. Talebin türü belirlenmeden dava şartı değerlendirmesi de yapılamaz; bu nedenle ilk adım hukuki nitelendirmedir.
Dava Şartı Arabuluculuk Kapsamı
TTK uyarınca, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepli ticari davalarda arabuluculuğa başvurulmuş olması dava şartıdır. Buna karşılık iptal davası gibi eda talebi içermeyen davalar bu kapsamda değerlendirilmez. Yanlış kurgu iki yönlü zarar doğurur: gereksiz arabuluculuk süreci zaman kaybettirir, gerekli olduğu hâlde yapılmaması ise davanın usulden reddine yol açar.
Şirket Defter ve Kayıtlarına Erişim
- Ticari defterler, yevmiye ve defteri kebir kayıtları
- Pay defteri ve pay devirlerine ilişkin belgeler
- Genel kurul ve yönetim kurulu karar defterleri
- Finansal tablolar, banka hesap hareketleri ve sözleşmeler
Kayıtlara erişimi olmayan ortak bakımından, dava dilekçesinde bu belgelerin şirketten istenmesi açıkça talep edilmelidir. Usulüne uygun tutulan ticari defterlerin sahibi lehine de delil oluşturabileceği dikkate alındığında, karşı tarafın kayıt düzenini erken incelemek stratejik bir tercihtir.
Kararların İzini Sürmek
- Toplantı çağrısının usulüne uygun yapılıp yapılmadığı belirlenir.
- Toplantı ve karar yeter sayılarının sağlanıp sağlanmadığı kontrol edilir.
- Karara muhalefet şerhi düşülüp düşülmediği tespit edilir.
- Kararın tescil ve ilan tarihi kaydedilir.
Muhalefet şerhinin tutanağa geçirilmemiş olması, iptal talebinde en sık karşılaşılan eksikliktir ve sonradan giderilemez.
Süreli Taleplerde Takvim
Genel kurul kararlarının iptali gibi talepler kısa ve kesin sürelere bağlıdır. Bu nedenle toplantı tarihi ile tescil tarihi arasındaki gün sayısı, uyuşmazlık büyümeden hesaplanmalıdır. Ortaklar arasındaki müzakerelerin uzaması, süreyi durduran bir sebep olarak kabul edilmez.
Kısa Not
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; şirket türü, esas sözleşme hükümleri ve pay yapısı sonucu değiştirebilir. Ortaklık uyuşmazlıklarında adım atmadan önce dosyanızı bir hukukçuyla birlikte değerlendirmeniz yerinde olur.