Ortaklar arasındaki uyuşmazlıklarda dosyanın ilk aylarında verilen kararlar, çoğu zaman esasa hiç girilmeden sonucu belirler. 6102 sayılı TTK'nın şirketlere ilişkin hükümleri ile TBK'nın genel kuralları birlikte uygulanırken, davanın nerede açılacağı ve hangi mahkemenin bakacağı ayrı bir tartışma başlığıdır. Bu rehber yetki boyutunu ve buna bağlı delil hazırlığını ele alıyor.
Yetki Neden Erken Bir Sorun
Şirket merkezi, ortakların ikametgahı, işlemin yapıldığı yer ve sözleşmedeki yetki kaydı farklı yerleri işaret edebilir. Karşı taraf süresinde ve usulüne uygun yetki itirazında bulunduğunda, dosya aylar sonra başka bir yere gönderilebilir. Bu, yalnızca zaman kaybı değildir; ihtiyati tedbir talebinin zamanlaması ve delil toplama planı da etkilenir.
Yetki Kaydının Geçerliliğini Kontrol Etmek
- Ana sözleşme, pay devir sözleşmesi ve ortaklar sözleşmesindeki yetki hükümlerinin metni.
- Hükmün tarafların sıfatı bakımından geçerli olup olmadığı; taraflar arasındaki ilişkinin niteliği belirleyicidir.
- Tahkim şartı bulunup bulunmadığı; varsa kapsamının bu uyuşmazlığı içerip içermediği.
- Sözleşmelerin imza tarihleri ve sonradan yapılan değişikliklerin izleri.
Şirket Kayıtlarına Erişimi Baştan Planlamak
Ortaklar arası ihtilaflarda delilin büyük bölümü şirketin kendi kayıtlarındadır ve bu kayıtlar çoğu zaman karşı tarafın kontrolündedir. Bu nedenle dava dilekçesinde, ticari defterlerin, yönetim kurulu ve genel kurul karar defterlerinin, pay defterinin ve muhasebe kayıtlarının getirtilmesi talebi somut biçimde yazılmalıdır. Hangi döneme ait hangi kaydın istendiği belirtilmediğinde talep işlevsiz kalır.
Genel Kurul ve Karar Uyuşmazlıklarında Delil
Kararların iptaline ilişkin taleplerde çağrı usulü, gündem, hazirun cetveli ve toplantı tutanağı belirleyicidir. Toplantıya katılım sırasında muhalefet şerhinin tutanağa geçirilmiş olması, sonraki aşamada dosyanın en güçlü belgesi olabilir; geçirilmemişse bu eksikliğin nasıl telafi edileceği baştan düşünülmelidir. Ticaret sicilindeki tescil ve ilan kayıtları da tarih zincirini kurmakta işlevseldir.
Tedbir Talebinde Ölçülülük
Şirketin işleyişini durduracak genişlikte tedbir istemleri, çoğu zaman menfaat dengesi gözetilerek karşılanmaz. Talebi, korunması istenen menfaate göre daraltmak ve neden bu kapsamın yeterli olduğunu açıklamak kabul ihtimalini artırır.
Yukarıdaki değerlendirmeler geneldir; şirket türü, sözleşme metni ve ortaklık yapısı sonucu değiştirebilir. Adım atmadan önce belgelerin bir hukukçu tarafından incelenmesi yerinde olur.