Ortaklar arasındaki uyuşmazlıklarda kararı belirleyen çoğu zaman esas hakkındaki hüküm değil, yargılamanın başında verilen ya da verilmeyen ihtiyati tedbirdir. TTK ve 6102 sayılı Kanun düzenlemeleri çerçevesinde yürüyen bu tür dosyalarda tedbir talebi, henüz delillerin tamamı toplanmadan değerlendirildiği için taleple birlikte sunulan belgelerin niteliği belirleyici olur.
Tam İspat Değil, Yaklaşık İspat
İhtiyati tedbirde aranan, iddianın tam olarak kanıtlanması değil, haklılığın yaklaşık olarak ortaya konulmasıdır. Bu eşik düşük görünse de uygulamada talepler çoğunlukla bu noktada reddedilir; çünkü dilekçe iddiaları anlatır ama iddiayı destekleyen belge eklenmez. Ortaklık ilişkisini, iddia edilen aykırılığı ve gecikmenin doğuracağı sonucu gösteren üç ayrı belge grubunun talep ekinde bulunması, değerlendirmenin niteliğini değiştirir.
Uyuşmazlık Türüne Göre Tedbirin Konusu
- Genel kurul kararının iptali isteniyorsa, kararın icrasının geri bırakılması talep edilir.
- Yönetim organının işlemleri tartışmalıysa, belirli işlemlerin sicile tesciline yönelik önlemler gündeme gelir.
- Pay devri ihtilafında, payın üçüncü kişiye devrini engelleyecek şerh talebi öne çıkar.
- Şirket malvarlığının eritildiği iddiasında, belirli hesap ve varlıklara yönelik koruma istenir.
Bilgi Alma ve İnceleme Hakkının Delil Değeri
Ortağın bilgi alma ve inceleme hakkı yalnızca bir bilgi kaynağı değil, aynı zamanda bir delil üretme mekanizmasıdır. Bu hak usulüne uygun kullanıldığında, talebe verilen cevap ya da cevapsız bırakılması dosyaya girer. Yönetimin bilgi vermekten kaçınması, sonraki aşamada iddiaların ciddiyetini destekleyen bir olgu haline gelir. Bu nedenle bilgi talepleri sözlü değil, tarihi ve içeriği belirli yazılı yolla iletilmelidir.
Teminat ve Karşı Riskler
Tedbir kararı kural olarak teminat karşılığında verilir ve haksız çıkan talep sahibi, karşı tarafın bu nedenle uğradığı zarardan sorumlu olur. Bu sorumluluk TBK'nın genel esaslarıyla birlikte değerlendirilir. Dolayısıyla tedbir talebi kurgulanırken yalnızca kazanç değil, tedbirin şirket faaliyetini durdurması hâlinde doğabilecek zararın büyüklüğü de hesaba katılmalıdır. Gereğinden geniş istenen bir tedbir, hem reddedilme ihtimalini artırır hem de ters yönde bir risk yaratır.
Tedbir Kararı Sonrası Takvim
- Dava açılmadan alınan tedbirde, esas dava için tanınan süre içinde dava açılmazsa tedbir kendiliğinden kalkar.
- Kararın uygulanması için icra dairesine ya da ilgili sicile başvuru süresi ayrıca takip edilir.
- Karşı tarafın itirazı üzerine yapılacak inceleme için ek belge hazırlığı önceden tamamlanır.
- Şartlar değişirse tedbirin değiştirilmesi ya da kaldırılması talebi gündeme gelebilir.
Bu açıklamalar genel bilgi amaçlıdır ve şirketin türü, esas sözleşme hükümleri ile ortaklık yapısına göre farklılaşır. Ortaklık uyuşmazlıklarında atılacak ilk adım sonraki tüm aşamaları etkilediğinden, dosyanızı bir avukatla birlikte planlamanız uygun olur.