Haksız rekabet dosyalarında zamanlama, çoğu kez hukuki gerekçeden daha belirleyicidir. Piyasada devam eden bir fiil durdurulmadığında, esas davanın sonunda verilecek karar fiilen değerini yitirebilir. Bu nedenle 6102 sayılı TTK kapsamındaki haksız rekabet hükümlerine dayanan taleplerde ihtiyati tedbir aşaması, ayrı bir delil mimarisi gerektirir.
Tedbir Aşamasında Aranan İspat Ölçüsü
Tedbir talebinde tam ispat aranmaz; talebin haklılığının yaklaşık olarak ortaya konması yeterlidir. Ancak bu esneklik, dayanaksız bir dilekçe yazılabileceği anlamına gelmez. Yaklaşık ispat, iddianın kendi içinde tutarlı ve dosyaya konulmuş somut kayıtlarla desteklenmiş olmasını gerektirir. Talebin reddedilmesinin en yaygın nedeni de burada ortaya çıkar: fiil anlatılmakta, fakat fiilin gerçekleştiğini gösteren kayıt sunulmamaktadır.
Fiilin Anlık Görüntüsünü Sabitlemek
Haksız rekabete konu fiiller çoğu zaman değiştirilebilir ortamlarda gerçekleşir: internet sitesi metinleri, ürün ambalajı, sosyal medya paylaşımı, fiyat listesi. Karşı taraf dava açıldığını öğrendiğinde bu içerikler kısa sürede kaldırılabilir.
- İçeriğin tarih ve saat bilgisiyle birlikte kayıt altına alınması
- Ürün veya ambalaj üzerinden yapılan iltibas iddiasında numunenin muhafazası
- Müşteri veya bayi nezdinde yaratılan karışıklığa ilişkin yazışmalar
- Ticari sır veya müşteri çevresinin aktarıldığı iddiasında erişim ve devir kayıtları
Zarar Tehlikesini Sayısallaştırmak
Tedbir kararı, gecikmesinde sakınca bulunduğunun gösterilmesine bağlıdır. Bu unsur çoğu dilekçede kalıp cümlelerle geçiştirilir. Oysa satış hacmindeki düşüş, iptal edilen sipariş sayısı veya kaybedilen bayi gibi ölçülebilir veriler sunulduğunda, tehlike unsuru soyut olmaktan çıkar. TBK kapsamındaki genel sorumluluk hükümleri bakımından da bu veriler esas davadaki zarar hesabının temelini oluşturur.
Teminat ve Karşı Risk
Tedbir kararı verilmesi hâlinde kural olarak teminat yatırılması gündeme gelir ve haksız çıkılması durumunda karşı tarafın zararından sorumluluk doğar. Bu nedenle tedbir talebinin kapsamı, gerçekten durdurulması gereken fiille sınırlı tutulmalıdır. Karşı tarafın tüm ticari faaliyetini kapsayacak genişlikte bir talep, hem kabul ihtimalini düşürür hem de riski büyütür.
Tedbirden Esas Davaya Delil Aktarımı
Tedbir aşamasında toplanan kayıtlar esas davada da kullanılacaktır; bu nedenle baştan itibaren dosya, esas davanın ispat planına göre kurulmalıdır. Tedbir dilekçesinde ileri sürülen nitelendirme ile esas davadaki nitelendirmenin çelişmesi, karşı tarafa savunma alanı açar.
Buradaki açıklamalar genel çerçeveye ilişkindir. Fiilin niteliği, sektör ve tarafların pazardaki konumu değerlendirmeyi değiştirebilir; talep oluşturmadan önce dosyaya özgü inceleme yapılmasında yarar vardır.