Ticari uyuşmazlıklarda taraflar genellikle sözleşme metnine güvenir; oysa dosyanın kaderini çoğu zaman sözleşmenin kendisi değil, onu çevreleyen yazışma ve kayıt düzeni belirler. TTK, TBK ve 6102 sayılı Kanun çerçevesinde, konusu para alacağı ya da tazminat olan ticari davalarda arabuluculuğa başvurulmuş olması dava şartıdır ve bu aşama delil bakımından da bir hazırlık dönemidir.
Hangi Talep Dava Şartına Tabi
Ayrım, davanın ticari nitelikte olup olmadığı ile talebin konusunun para alacağı veya tazminat olup olmadığı üzerinden yapılır. Tespit, iptal ya da ihtiyati tedbir gibi taleplerin bu kapsama girip girmediği ayrıca değerlendirilmelidir. Talep birden fazla kalemden oluşuyorsa her kalemin ayrı ayrı incelenmesi, sonradan gelecek usul itirazlarını azaltır.
Sözleşme Öncesi ve Sonrası Yazışmanın Değeri
- Teklif ve sipariş formları ile bunlara verilen onaylar
- Sözleşme görüşmelerinde değişen taslak sürümleri
- İfa sürecindeki gecikme, itiraz ve mutabakat yazışmaları
- Teslim ve kabul tutanakları
- Fesih veya dönme iradesini ileten bildirimler ve tebliğ kayıtları
Bu belgeler, sözleşmedeki belirsiz hükümlerin tarafların iradesine göre yorumlanmasında dayanak oluşturur.
Ticari Defterlerin İspat Gücü
Usulüne uygun tutulmuş ve açılış kapanış onayları tam olan defterler, HMK'daki özel düzenleme çerçevesinde tacirler arasındaki uyuşmazlıklarda önemli bir işlev görür. Buna karşılık defterlerin eksik ya da düzensiz tutulması, aleyhe sonuç doğurabilir. Bu nedenle uyuşmazlık doğduğunda kendi kayıt düzeninizi de gözden geçirmek gerekir.
Arabuluculuk Aşamasında Yapılan Delil Hataları
İlk hata, görüşmeye belgesiz gidilmesi ve alacağın miktarının sonradan değiştirilmesidir. İkinci hata, görüşme sırasında yapılan açıklamaların sınırının gözetilmemesidir. Üçüncüsü ise anlaşmama halinde tutanağa talebin tam olarak yansıtılmamasıdır. Bu aşamayı bir müzakere kadar bir hazırlık dönemi olarak görmek, sonraki dilekçeyi kolaylaştırır.
Dava Dilekçesi ile Delil Listesinin Uyumu
- Talebi kalem kalem ayrıştırıp her birine dayanak belge numarası verin.
- Faiz başlangıç tarihini gösteren bildirimi ayrıca işaretleyin.
- Karşı tarafın elinde bulunan belgeler için celp talebini açıkça yazın.
- Defter incelemesi isteniyorsa hangi dönem ve hangi hesap olduğunu belirtin.
- Teknik değerlendirme gerekiyorsa uzman görüşünün konusunu önceden tanımlayın.
Sözleşmenin türü, tarafların sıfatı ve uyuşmazlığın konusu izlenecek yolu doğrudan etkiler. Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; dosyanız için hukuki değerlendirme almanız uygun olur.