Anonim ve limited şirketlerde genel kurul kararlarına yönelik itirazlar, çoğu zaman kararın içeriğinden değil kararın alınış biçiminden doğar. Bu rehber, genel kurul kaynaklı ticari uyuşmazlıklarda dava şartlarının nasıl karşılanacağını ve iddianın hangi belgelerle ayakta tutulacağını ele alır.
İtirazın Kaynağı: Karar mı, Usul mü?
İspat planı kurulmadan önce iddianın niteliği netleşmelidir. Çağrı usulünün ihlali, gündeme bağlılık ilkesine aykırılık, toplantı ve karar yeter sayılarının tutmaması ile kararın içerik olarak dürüstlük kuralına aykırı olması birbirinden farklı ispat yükleri doğurur. Usul sakatlıkları büyük ölçüde şirket kayıtlarıyla; içerik itirazları ise şirketin menfaat dengesini gösteren mali verilerle ispatlanır.
Ticari Dava Şartı Basamağı
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamındaki ticari davalarda, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri bakımından arabuluculuğa başvurulmuş olması dava şartıdır. Genel kurul kararının iptali gibi yenilik doğuran talepler ile bu talebe bağlı para istemleri aynı dilekçede birleştirildiğinde, arabuluculuk basamağının hangi kalem için işletildiği açıkça gösterilmelidir. Aksi hâlde dosyanın bir bölümü usulden reddedilir ve kalan talep için süre baskısı doğar.
Şirket Kayıtları Üzerinden İspat
- Toplantıya çağrı ilanı, taahhütlü mektup teyitleri ve hazır bulunanlar listesi
- Genel kurul tutanağı ile toplantıda dile getirilen muhalefet şerhinin kayda geçirilmiş hâli
- Pay defteri ve pay sahipliğini gösteren devir belgeleri
- Bakanlık temsilcisi bulunması gereken toplantılarda buna ilişkin kayıtlar
- Yönetim organı kararları ile finansal tabloların ilgili dönem nüshaları
Muhalefet Şerhi: Kaybedilirse Geri Dönülemeyen Delil
Toplantıda hazır bulunup karara olumsuz oy veren pay sahibinin muhalefetini tutanağa geçirtmesi, sonraki aşamada dava ehliyetinin tartışılmasını önleyen en pratik adımdır. Şerh yalnızca karşı çıktım ifadesiyle değil, hangi gündem maddesine ve hangi gerekçeyle karşı çıkıldığı belirtilerek yazdırılmalıdır. Bu tek cümle, ileride yapılacak bütün ispat çalışmasının dayanağını oluşturur.
Delil Eksikliği Dosyayı Nerede Kilitler?
Şirket defter ve kayıtları karşı tarafın elinde bulunduğundan, dilekçede hangi belgenin şirketten celbedilmesinin istendiği tek tek yazılmazsa iddia soyut kalır. Genel ifadelerle şirket kayıtları istenmiştir demek yerine, dönem, defter türü ve aranan kaydın konusu belirtilmelidir. TBK hükümlerine dayandırılan tazminat kalemlerinde ise zararın hesap yöntemi baştan gösterilmelidir.
Yukarıdaki değerlendirme genel bilgilendirme amacı taşır. Şirket türü, pay yapısı ve toplantının yapıldığı tarih izlenecek usulü değiştirebileceğinden, kararın alınmasının hemen ardından hukuki destek alınması dosyanın seyri açısından belirleyici olur.