Ortaklar arasındaki uyuşmazlıklarda dava kazanıldığında şirketin devredilmiş, malvarlığının azalmış ya da kayıtların değiştirilmiş olması mümkündür. Bu nedenle asıl mesele haklılık değil, koruma tedbirinin zamanında ve doğru içerikle istenmesidir. İhtiyati tedbir yanlış kurgulandığında hem reddedilir hem de karşı tarafı erkenden uyarır.
Tedbir Talebi Neyi Hedeflemeli?
- Pay devrinin ve pay defterine kaydın durdurulması.
- Genel kurul kararının uygulanmasının ertelenmesi veya yürütmesinin geri bırakılması.
- Temsil ve ilzam yetkisinin sınırlanması, tescil ve ilan işlemlerinin durdurulması.
- Şirket kayıt ve defterlerinin muhafazası, dijital kayıtların yedeklenmesi.
- Belirli banka hesapları üzerinde işlem kısıtı.
Yaklaşık İspat ve Teminat
HMK, ihtiyati tedbir için hakkın yaklaşık olarak ispatını arar. Bu nedenle dilekçeye pay defteri örneği, ticaret sicil kayıtları, genel kurul tutanakları, yönetim kurulu kararları ve yazışmalar eklenmelidir. Talep kabul edilirse kural olarak teminat yatırılması istenir; teminatın süresinde yatırılmaması kararı uygulanamaz hale getirir. Bu adım çoğu dosyada gözden kaçan usul kırılmasıdır.
Dava Açılmadan Alınan Tedbirde İki Haftalık Süre
Dava açılmadan önce alınan ihtiyati tedbir kararında, kanunda öngörülen iki haftalık süre içinde esas hakkında dava açılması gerekir. Bu süre kaçırıldığında tedbir kendiliğinden kalkar ve karşı tarafın tazminat talebi gündeme gelebilir. Tedbirin uygulanması için de icra dairesine veya ilgili mercie başvuru süresi ayrıca takip edilmelidir.
Esas Davanın Süre Penceresi
- TTK uyarınca genel kurul kararının iptali davası, toplantı tarihinden itibaren üç aylık hak düşürücü süreye tabidir.
- Butlan iddiaları bu süreye bağlı değildir; ancak iddianın hukuki niteliği baştan doğru belirlenmelidir.
- Ticari davalarda konusu para alacağı veya tazminat olan taleplerde arabuluculuk dava şartıdır; iptal davası bu kapsamda değerlendirilmediğinden iki yolun ayrımı dikkatle yapılmalıdır.
- Özel denetçi atanması, bilgi alma ve inceleme hakkı gibi TTK kaynaklı imkanlar dava öncesinde delil üretmek için kullanılabilir.
Karşı Tarafın Elindeki Yol
Tedbire karşı itiraz ve teminat karşılığı tedbirin kaldırılması talebi mümkündür. Bu nedenle talep dilekçesi, sadece tedbiri almayı değil, itiraz aşamasında da savunulabilir olmayı gözeterek yazılmalıdır. Ölçüsüz ve şirketin faaliyetini tümüyle durduran talepler çoğunlukla kaldırılır.
Şirket uyuşmazlıkları pay yapısına ve esas sözleşmeye göre farklı yol izler; buradaki açıklamalar genel bilgilendirmedir. Sicil kayıtlarınızla birlikte hukuki değerlendirme yaptırmanız yerinde olacaktır.