Ortaklar arasındaki gerilim hukuki bir talebe dönüştüğünde ilk engel çoğu zaman esasa ilişkin tartışma değil, davanın hangi usulle açılacağıdır. TTK kapsamındaki ticari davalardan konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat istemlerinde arabuluculuk dava şartıdır. Genel kurul kararının iptali gibi eda niteliği taşımayan talepler ise bu şartın dışında kalabilir.
Talebin Doğru Tiplendirilmesi
Aynı olaydan hem bir para alacağı hem de bir kararın iptali talebi doğabilir. Bunları ayrıştırmadan tek dilekçede birleştirmek dava şartı bakımından sorun yaratabilir. Önce talep kalemleri ayrılmalı, her biri için görevli mahkeme, süre ve zorunlu ön adım ayrı ayrı belirlenmelidir. Esas sözleşmede tahkim kaydı bulunması halinde tablo tümüyle değişir.
Ticari Defterlerin İki Yönlü Etkisi
Usulüne uygun tutulan ve açılış ile kapanış onayları yapılmış defterler sahibi lehine de delil olabilir; ancak bunun için defterlerin birbirini doğrulaması ve karşı tarafın kayıtlarıyla çelişmemesi gerekir. Onayları eksik veya kayıtları düzensiz defterler sahibi aleyhine sonuç doğurabilir. Bilirkişi incelemesinden önce defter, fatura ve banka kayıtlarının kendi içinde tutarlı hale getirilmesi bu riski azaltır.
Şirket Belgelerine Erişim
- Pay defteri ve yönetim kurulu karar defteri örnekleri
- Genel kurul toplantı tutanağı, hazır bulunanlar listesi ve çağrı belgeleri
- Ticaret sicil kayıtları ile tescil ilanları
- Bilgi alma ve inceleme hakkının kullanıldığını gösteren yazışmalar
- Özel denetim talebine ilişkin başvuru ve cevaplar
Toplantı Anında Yapılan Usul İşlemleri
Genel kurul kararının iptali gibi talepler karar tarihinden itibaren işleyen kısa sürelere bağlıdır ve toplantıya katılıp muhalefetini tutanağa geçirme gibi şekli koşullar aranabilir. Muhalefet şerhi yazdırılmadığında dava hakkı tartışmalı hale gelir. Bu nedenle toplantı sırasında yapılacak usul işlemleri, sonraki dava stratejisinin bir parçası olarak önceden planlanmalıdır. Ortaklar arasındaki kişisel borç ilişkileri ise TBK hükümlerine göre ayrıca değerlendirilir.
Sıralı Kontrol
- Uyuşmazlığın ortaklık ilişkisinden mi sözleşmeden mi doğduğu belirlenir.
- Talepler para alacağı ve diğerleri olarak ayrılır.
- Zorunlu arabuluculuk gereken kalemler için başvuru yapılır.
- Defter ve sicil belgeleri dava öncesinde temin edilir.
Bu yazı yalnızca genel çerçeve sunmaktadır. Şirket türü, esas sözleşme hükümleri ve ortaklık yapısı sonucu değiştirebileceğinden, adım atmadan önce dosyanızın özel olarak incelenmesi tavsiye edilir.