Anonim ve limited şirketlerde genel kurul kararlarına yönelik uyuşmazlıklar, çoğunlukla kararın içeriğinden değil toplantının nasıl yapıldığından doğar. TTK ve TBK ekseninde bu rehber, iptal davasında dayanılacak belgelerin toplanmasına ve taraflar arasındaki delil sözleşmesinin bu tabloyu nasıl değiştirdiğine odaklanır.
Yokluk, Butlan ve İptal Ayrımı
Her sakatlık aynı sonucu doğurmaz. Çağrısız toplantıda tüm pay sahiplerinin hazır bulunması koşulunun sağlanmaması gibi ağır eksiklikler farklı, toplantı usulüne ilişkin aykırılıklar ise iptal sebebi olarak farklı değerlendirilir. Dava dilekçesinde talebin niteliği belirlenmeden ilerlemek, süre bakımından da sonuç doğurur: iptal davası karar tarihinden itibaren üç aylık süreye tabidir; butlan iddiası ise bu süreye bağlı değildir.
Toplantıya İlişkin Belge Seti
- Çağrı ilanı, çağrının yapıldığı tarih ve ilan aracı
- Hazır bulunanlar listesi ve temsil belgeleri
- Toplantı tutanağı ile muhalefet şerhinin tutanağa geçirildiğini gösteren kayıt
- Gündem maddeleri ile alınan kararların karşılaştırmalı dökümü
- Bakanlık temsilcisi gerekiyorsa görevlendirme yazısı
- Pay defteri kayıtları ve oy hakkı hesabına esas veriler
Muhalefet Şerhi Neden Belirleyicidir?
Toplantıda hazır bulunan pay sahibinin iptal davası açabilmesi, kural olarak olumsuz oy kullanması ve muhalefetini tutanağa geçirmesine bağlıdır. Uygulamada bu adım sözlü itirazla geçiştirilir ve tutanakta iz bırakmaz. Şerhin kısa da olsa hangi gündem maddesine yöneldiği belirtilerek yazdırılması, davanın ön koşulunu güvence altına alır.
Delil Sözleşmesinin Etkisi
Ortaklar arasındaki pay sahipleri sözleşmesinde yer alan delil sözleşmesi kayıtları, HMK'daki düzenleme çerçevesinde belirli vakıaların yalnızca belirli delillerle ispatını öngörebilir. Böyle bir kayıt varken tanık beyanına dayanmak, ispat aracının baştan devre dışı kalmasına yol açar. Aynı sözleşmede yer alan tahkim veya yetki kayıtlarının da dava açılmadan önce incelenmesi gerekir; aksi hâlde dosya esasa girilmeden usulden sonuçlanabilir.
Kararın Uygulanmasını Durdurmak
- Kararın ticaret siciline tescil edilip edilmediği kontrol edilir.
- Sermaye artırımı veya yönetim değişikliği gibi geri dönüşü zor kararlarda tedbir talebi ayrıca gerekçelendirilir.
- Şirketin karşı iddiaları için hazırlık yapılır ve teminat ihtimali hesaba katılır.
- Bilgi alma ve inceleme hakkı kullanılarak eksik belgeler dava öncesinde tamamlanır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. Şirket türü, esas sözleşme hükümleri ve pay yapısı sonucu değiştireceğinden, üç aylık süre işlerken bir ticaret hukuku uzmanına danışılması yerinde olacaktır.