Ortaklar arasındaki uyuşmazlıkların tahkime taşınması, hızlı ve gizli bir çözüm beklentisiyle tercih edilir. Ancak TTK, TBK ve 6102 sayılı düzenlemenin çizdiği kurumsal yapı içinde her şirket içi uyuşmazlık tahkime elverişli değildir ve yanlış kurgulanmış bir tahkim şartı, kaybedilen zamandan çok daha ağır sonuçlar doğurabilir. Bu rehber, tahkim yolunda delil düzeninin nasıl kurulacağına ve usul hatalarının nerede biriktiğine odaklanıyor.
Tahkim Şartı Nerede Yazılı?
İlk ayrım, tahkim iradesinin esas sözleşmede mi yoksa pay sahipleri sözleşmesinde mi yer aldığıdır. Esas sözleşmeye konulan tahkim kaydının kapsamı ile ortaklar arasında imzalanan ayrı bir sözleşmedeki kaydın bağladığı kişi çevresi aynı değildir. Şirkete karşı ileri sürülen bir talep ile ortağa karşı ileri sürülen bir talep, farklı yollara tabi olabilir.
Tahkime Elverişlilik Sorusu Baştan Sorulmalı
Genel kurul kararlarının iptali, sermaye ve tescil işlemleri gibi üçüncü kişileri ve şirketin tüzel kişiliğini doğrudan etkileyen taleplerin tahkime elverişliliği tartışmalıdır. Bu tartışma yargılamanın sonunda gündeme geldiğinde, verilen kararın iptali riski doğar. Bu nedenle talep kalemleri en başta ayrıştırılmalı; hangisinin tahkimde, hangisinin ticaret mahkemesinde ileri sürüleceği netleştirilmelidir.
Tahkim Dosyasına Hazırlanacak Belge Seti
- Esas sözleşme, tüm tadil metinleri ve tescil ilanları
- Pay defteri kayıtları ile pay devirlerine ilişkin sözleşmeler
- Genel kurul ve yönetim kurulu karar defterlerinin ilgili sayfaları
- Ticari defterler, mali tablolar ve bağımsız denetim raporları
- Ortaklar arasındaki yazışmalar, çağrı ve ihtar belgeleri
- Uzman görüşü alınacaksa incelenen kayıtların listesi
Usule Aykırılığın Bedeli: Hakem Kararının İptali
Tahkim yargılamasında hakem kararına karşı temyiz benzeri geniş bir denetim yoktur; denetim sınırlı iptal sebepleriyle yapılır. Tarafların eşit muameleye tabi tutulmaması, hukuki dinlenilme hakkının ihlali, tahkim süresine uyulmaması ve kamu düzenine aykırılık bu sebeplerin başında gelir. Duruşma tutanaklarına itirazların işlenmesi ve delil taleplerinin reddi halinde bunun kayda geçirilmesi, ileride bu denetimi mümkün kılan tek dayanaktır.
Süre Yönetimi ve Delil Takvimi
Tahkimde usul takvimi taraflarca şekillendirilir; bu esneklik, ihmal edildiğinde aleyhe işler. Delil sunum tarihleri, bilirkişi ya da uzman raporu için gereken süre ve karşı beyan hakkı tek bir takvimde birleştirilmelidir. Geç sunulan bir belgenin dosyaya alınmaması ihtimali, tahkimde mahkeme yargılamasına göre daha yüksektir.
Bu içerik yalnızca genel bilgi amaçlıdır. Şirket yapısı, ortaklık sözleşmesinin metni ve talebin niteliği sonucu değiştirebileceğinden, tahkim şartının işletilmesinden önce hukuki değerlendirme alınması yerinde olur.