Ortaklar arasındaki uyuşmazlıklarda zaman, çoğu zaman haklılıktan daha belirleyicidir. Genel kurul kararı uygulanmaya başladıktan, paylar el değiştirdikten veya şirket kayıtları değiştirildikten sonra verilen bir karar, kâğıt üzerinde kalabilir. TTK, 6102 ve TBK ekseninde bu rehber, ihtiyati tedbir talebinin nasıl delillendirileceğine ve şirket işlemlerindeki usul sakatlıklarının nasıl gösterileceğine odaklanır.
Tedbir talebinde ölçüt: yaklaşık ispat
İhtiyati tedbir için hakkın tam olarak ispatı aranmaz; talep edenin iddiasının haklılığını yaklaşık olarak göstermesi ve gecikmeden doğacak sakıncayı ortaya koyması beklenir. Bu nedenle tedbir dilekçesi, esas davanın küçültülmüş bir kopyası değil, aciliyet odaklı ayrı bir metin olmalıdır. Teminat kararı verilmesi olağan olduğundan, teminatın türü ve miktarı bakımından öneri sunmak da dilekçenin bir parçasıdır.
Genel kurul sürecinde usul denetimi
- Çağrının yetkili organca ve öngörülen usulle yapılıp yapılmadığı
- Gündemin ilan edilen içerikle örtüşmesi, gündem dışı karar alınıp alınmadığı
- Hazır bulunanlar listesindeki temsil belgelerinin geçerliliği
- Toplantı ve karar yeter sayılarının tutanakta gösterilmesi
- Muhalefet şerhinin tutanağa geçirilmiş olması
Muhalefet şerhinin tutanağa yazdırılması, iptal davası açma imkânı bakımından çoğu zaman belirleyicidir; toplantı sırasında atlanan bu adım sonradan tamamlanamaz.
Hangi dava, hangi süre
Genel kurul kararına karşı iptal davası kanunda öngörülen süreye bağlıdır ve bu süre hak düşürücü niteliktedir. Buna karşılık batıl veya yok hükmündeki kararların tespiti süreye bağlı değildir; bu ayrımın baştan doğru yapılması, dosyanın süre yönünden reddedilmesini önler. Yönetim organı üyelerinin sorumluluğuna ilişkin talepler ile azlık haklarına dayanan istemler ise ayrı usullere tabidir ve genellikle farklı belgelerle desteklenir.
Delil kaynağı olarak şirket kayıtları
Şirket içi uyuşmazlıklarda delillerin çoğu karşı tarafın elindedir. Bu nedenle strateji, kaydın kendisini elde etmekten çok, kaydın varlığını ve mahkemeden istenmesi gerektiğini göstermek üzerine kurulur. Pay defteri, yönetim organı karar defteri, ticari defterler, banka hesap hareketleri, ticaret sicil kayıtları ve bağımsız denetim raporları; talep dilekçesinde adıyla ve ilgili dönemiyle belirtilmelidir. Özel denetim istemi de bilgi asimetrisini gidermeye yönelik bir araç olarak değerlendirilebilir.
Tedbirin kapsamını doğru çizmek
- Talebi somut işleme bağlayın: pay devrinin kaydına, belirli bir kararın uygulanmasına veya temsil yetkisine yönelik olsun.
- Şirketin faaliyetini bütünüyle durduracak genişlikte istemlerden kaçının; ölçüsüz talepler reddedilmeye açıktır.
- Tedbir kararının ticaret siciline ve ilgili kurumlara bildirilmesini ayrıca talep edin.
- Karardan sonra esas dava için öngörülen süreyi takvime işleyin.
- Karşı tarafın teminat karşılığı kaldırma talebine hazırlıklı olun.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Şirket türü, esas sözleşme hükümleri ve ortaklık yapısı sonucu değiştirebileceğinden, tedbir talebinden önce şirket belgelerinin bütünüyle gözden geçirilmesi önerilir.