Çek ve senede dayalı uyuşmazlıklarda taraflar arasındaki sözleşmede tahkim şartı bulunması, süreci baştan farklı bir yola sokar. TTK ve TBK hükümleri ile 6102 sayılı Kanunun kambiyo senetlerine ilişkin düzenlemeleri, tahkim iradesiyle karşılaştığında dikkatli bir usul planı gerektirir. Aşağıda bu kesişimin pratik yönetimi ele alınmaktadır.
Kambiyo Senedi ile Sözleşme İlişkisini Ayırın
Senet çoğu zaman bir temel ilişkinin ödeme aracıdır. Sözleşmedeki tahkim şartı temel ilişkiye dair uyuşmazlıkları kapsarken, senedin kendisine dayanan takip yolu ayrı bir usule tabidir. Bu ayrım yapılmadan atılan adımlar hem hakem önünde hem icra dosyasında yetki tartışması doğurur. İlk yapılacak iş, senedin hangi ilişkiden doğduğunu ve tahkim şartının kapsamını metin üzerinden tespit etmektir.
Tahkim İtirazının Zamanı
- Tahkim itirazı ilk fırsatta, esasa cevap verilmeden ileri sürülmelidir.
- Esasa girilerek yapılan savunma, itiraz hakkını tartışmalı hale getirebilir.
- Tahkim şartının geçerliliği yazılılık ve kapsam yönünden ayrıca incelenir.
- Şartın taraflar arasında değil, farklı bir sözleşmede yer alması ayrı bir sorundur.
Senet Metnindeki Eksiklikler
Tahkim tartışmasından bağımsız olarak, senedin kambiyo vasfını taşıyıp taşımadığı her zaman ilk kontrol edilecek noktadır. Zorunlu unsurlardan birinin eksikliği belgeyi kambiyo senedi olmaktan çıkarır ve uyuşmazlık farklı bir delil rejimine döner. Düzenleme tarihi, bedel, imza ve ciro zincirinin senet üzerinden okunması sonraki bütün stratejiyi belirler.
Hakem Kararı Sonrası Aşama
- Kararın tebliğ tarihini not edin; iptal davası kısa ve kesin bir süreye tabidir.
- İptal sebeplerinin sınırlı olduğunu, esasın yeniden incelenmediğini dikkate alın.
- İcra edilebilirlik için gereken usulü karar elinize geçtiği anda başlatın.
- Karşı tarafın malvarlığına ilişkin tedbir ihtiyacını süreç bitmeden değerlendirin.
Kısa Değerlendirme
Bu metin genel bilgi amaçlıdır; sözleşme metni ve senedin içeriği sonucu değiştirir. Tahkim şartı bulunan bir senet uyuşmazlığında ilk adımı atmadan önce belgeleri birlikte inceletmeniz uygun olur.