Ortaklar arasındaki gerilim çoğu zaman hukuki bir talebe dönüşmeden önce yazışmalarda, genel kurul gündemlerinde ve yönetim kurulu kararlarında iz bırakır. TTK ve TBK ekseninde yürüyen şirket içi uyuşmazlıklarda dosyanın kaderi, hangi talebin hangi usulle ileri sürüldüğüne bağlıdır. Bu rehber, dava şartı arabuluculuk ve şirket tebligatları eksenindeki riskleri azaltmaya odaklanır.
Önce Sıfat ve Talep Ayrımı
Aynı olay, ortak sıfatıyla, yönetim kurulu üyesi sıfatıyla veya şirket tüzel kişiliği adına farklı taleplere dönüşebilir. Genel kurul kararının iptali, ortaklıktan çıkma ve çıkarma, sorumluluk davası, bilgi alma ve inceleme hakkı ile özel denetçi talebi birbirinden ayrı usullere tabidir. Dilekçe yazılmadan önce talebin hangi kategoriye girdiği netleştirilmelidir; yanlış kategori hem süre hem görev sorunu doğurur.
Dava Şartı Arabuluculuk Kapsamı
Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri bakımından ticari uyuşmazlıklarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Buna karşılık iptal talepleri gibi para ödemesine yönelik olmayan istemler farklı değerlendirilir. Karma talep içeren dilekçelerde, para talebi bakımından arabuluculuğa başvurulmaması dosyanın usulden reddine yol açabilir. Bu nedenle talepler baştan ayrıştırılmalıdır.
Şirket Tebligatlarında Gecikme Riski
- Ticaret sicilindeki adres ile fiilî merkez farklıysa çağrı ve bildirimler geç ulaşır.
- Tüzel kişilere yapılacak bildirimlerde KEP adresi varken fiziki yol seçilmesi süre kaybı yaratır.
- Genel kurul çağrısının usulüne uygun yapılmaması, alınan kararın geçerliliğini tartışmaya açar.
- Yurt dışında yerleşik ortaklara yapılacak bildirimlerde süre planlaması ayrıca yapılmalıdır.
- Azlık haklarına dayanan taleplerde başvurunun şirkete ulaştığı tarih belgelenmelidir.
Dosyayı Ayakta Tutan Belgeler
- Esas sözleşme ve varsa pay sahipleri sözleşmesi, tadil metinleriyle birlikte.
- Genel kurul ve yönetim kurulu karar defterlerinin ilgili sayfaları.
- Pay defteri kayıtları ve devir belgeleri.
- Finansal tablolar, denetim raporları ve bunların onay süreçleri.
- Ortaklar arası yazışmalar; tarih sırasıyla ve kaynağı belirtilerek.
Uzlaşma mı, Dava mı?
Şirket içi uyuşmazlıklarda dava süreci ticari faaliyeti de etkilediğinden, çözümün maliyeti yalnızca yargılama gideriyle ölçülmez. Pay devri, kâr dağıtımı düzenlemesi veya yönetimde temsil gibi seçenekler masaya konduğunda, tarafların menfaat dengesi çoğu kez daha hızlı bir çıkış üretir. Ancak müzakereye girilirken zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin durmadığı unutulmamalıdır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; şirket türü, esas sözleşme hükümleri ve ortaklık yapısı sonucu değiştirebilir. Somut adım öncesinde profesyonel değerlendirme almanız uygun olur.