Ticari uyuşmazlıklarda dilekçenin hukuki kalitesi kadar, dava açılmadan önce tamamlanması gereken adımların eksiksizliği de sonucu belirler. Ticari davalarda konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri bakımından arabuluculuğa başvurulmuş olması dava şartıdır. Bu rehber, TTK ve TBK ekseninde sözleşme uyuşmazlıklarında dava şartı denetimini ve tebligat kaynaklı gecikmelerin bu denetimi nasıl bozduğunu ele alır.
Hangi talep dava şartına tabi, hangisi değil
Aynı sözleşmeden doğan talepler her zaman aynı rejime tabi olmaz. Para alacağına ilişkin talep arabuluculuk şartına tabi iken, tespit niteliğindeki talepler veya ihtiyati tedbir istemleri farklı değerlendirilir. Talebin bir kısmının şarta tabi, bir kısmının serbest olduğu karma dosyalarda en güvenli yol, kapsamı geniş tutup başvuruyu tüm kalemleri içerecek şekilde yapmaktır. Aksi hâlde davanın yalnızca bir kısmı usulden reddedilir ve zamanaşımı bakımından değerli aylar kaybedilir.
Sözleşme dosyasının hazırlık denetimi
- Sözleşmenin imzalı asıl nüshası, ekleri ve sonradan yapılan değişiklik protokolleri tek sırada mı
- Yetkili temsilci imzası ve imza sirküleri tarihleri sözleşme tarihiyle uyumlu mu
- Sözleşmede yetki, tahkim veya uygulanacak hukuk kaydı var mı; varsa bu kayıt dava yolunu kapatıyor mu
- Cari hesap mutabakatları ve karşılıklı yazışmalar tarih sırasına dizildi mi
- Temerrüde düşürme için ihtar gerekiyorsa, ihtar keşide edildi mi ve tebliğ şerhi dosyada mı
Tebligat adresi riskini yönetmek
Ticari şirketlere yapılacak bildirimlerde kayıtlı elektronik posta ve sicildeki merkez adresi kritik önemdedir. Sicilde güncellenmemiş bir adres, hem sizin gönderdiğiniz ihtarın geçersiz sayılmasına hem de size gönderilen bildirimden geç haberdar olmanıza yol açar. Şirket birleşme, tür değişikliği veya adres nakli geçirmişse, ihtarın hangi tüzel kişiliğe yöneltildiği ayrıca kontrol edilmelidir. Yanlış muhataba yapılan ihtar, temerrüt faizinin başlangıç tarihini de geriye götürür.
Ret riskini azaltan sıralama
- Talebi kalem kalem yazın ve her kalemin sözleşmedeki dayanağını yanına not edin.
- Arabuluculuk başvurusunu, talep kalemlerinin tamamını kapsayacak biçimde yapın.
- Son tutanağı ve eklerini dava dilekçesine mutlaka ekleyin; eksikliği ret sebebi olabilir.
- Görevli mahkeme ile yetkili mahkeme ayrımını sözleşmedeki kayda göre ayrı ayrı değerlendirin.
- Zamanaşımı takvimini, ihtar ve arabuluculuk tarihlerini de gösterecek şekilde tek tabloda tutun.
Bu içerik yalnızca genel yönlendirme sağlar. Sözleşmenin türü ve tarafların sıfatı değiştikçe dava şartı ve yetki değerlendirmesi de farklılaşacağından, uyuşmazlığınız için ayrıntılı bir ön inceleme yaptırmanız yerinde olur.