Ortaklar arasındaki gerilim mahkemeye taşınacaksa, ilk sorulacak soru davanın esası değildir: bu dava arabuluculuk dava şartına tabi mi? TTK ekseninde açılan davaların bir kısmı bu şarta girerken bir kısmı girmez ve yanlış değerlendirme, süreye bağlı davalarda telafisi güç sonuç doğurur.
Kapsama Giren ve Girmeyen Talepler
Ticari davalardan konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri bakımından arabuluculuğa başvurulmuş olması dava şartıdır. Buna karşılık genel kurul kararının iptali gibi bir miktar paranın ödenmesine ilişkin olmayan talepler bu kapsamda değildir. Aynı dilekçede hem para alacağı hem de iptal talebi ileri sürülüyorsa, para talebi yönünden dava şartı gündeme gelir. Bu ayrımın gözden kaçması, dosyanın kısmen usulden reddine yol açabilir.
Süreye Bağlı Davalarda Çifte Risk
Genel kurul kararının iptali davası, kural olarak karar tarihinden itibaren üç aylık süreye tabidir. Bu süre işlerken arabuluculuk tartışmasıyla vakit kaybedilmesi ciddi risktir. Buna karşılık batıl kararlar ile yokluk hallerinde süre sınırlaması bulunmaz; bu nedenle iddianın hukuki niteliği baştan belirlenmelidir. Muhalefet şerhinin tutanağa geçirilmiş olması ve toplantıya katılım durumu, dava hakkı bakımından ayrıca değerlendirilir.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
- 6102 sayılı Kanun'dan doğan uyuşmazlıklar kural olarak asliye ticaret mahkemesinin görev alanındadır.
- Şirket organlarının kararlarına ilişkin davalarda şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesi öne çıkar.
- Ortaklar arasındaki sözleşmesel ilişkilerde TBK hükümleri devreye girer ve yetki kaydının geçerliliği ayrıca tartışılır.
Uyuşmazlık Büyümeden Kullanılabilecek Araçlar
- Özel denetçi ve bilgi alma haklarının kullanılması; talebin yazılı ve tarihli yapılması.
- Yönetim kurulu kararlarının ve toplantı tutanaklarının eksiksiz temini.
- Pay defteri ve ticaret sicil kayıtlarının güncel örneklerinin alınması.
- Ortaklık sözleşmesi veya pay sahipleri sözleşmesindeki uyuşmazlık çözüm kaydının kontrolü.
- Şirketi zarara uğratan işlemler varsa sorumluluk davası ihtimalinin ayrıca değerlendirilmesi.
Arabuluculuk Masası Bir Formalite Değildir
Şirket içi uyuşmazlıklarda arabuluculuk, çoğu zaman ticari ilişkiyi bitirmeden çözüm üretmenin tek pratik yoludur. Bu nedenle masaya, hangi kalemlerde esneklik gösterileceği önceden belirlenmiş bir hazırlıkla oturulmalıdır. Anlaşma belgesinin kapsamı da dikkatle yazılmalı; hangi taleplerin sona erdiği tereddüde yer bırakmayacak biçimde ifade edilmelidir.
Buradaki açıklamalar genel çerçeveyi verir; şirketin türü, esas sözleşme hükümleri ve uyuşmazlığın konusu izlenecek yolu değiştirir. Süreye bağlı bir talebiniz varsa gecikmeden hukuki destek almanız yerinde olacaktır.