Ortaklar arasındaki anlaşmazlıklar, genel kurul kararlarına yönelik itirazlar ve yönetim organına karşı ileri sürülen sorumluluk talepleri, TTK ve 6102 sayılı düzenleme ile TBK hükümlerinin birlikte uygulandığı bir alandır. Bu dosyalarda esasa girilmeden önce çoğu zaman iki soru çözülür: mahkeme yetkili mi ve dava şartları tamamlandı mı? Bu iki eşik atlandığında, haklılık tartışmasına sıra gelmeden dosya kapanabilir.
Yetkinin Merkezi: Şirketin Merkezi
Şirketin iç ilişkilerinden doğan uyuşmazlıklarda kural olarak şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir ve bu yetki birçok talep bakımından kesin niteliktedir. Kesin yetki söz konusu olduğunda, taraflar arasındaki sözleşmeye konulan farklı bir yetki şartı sonuç doğurmaz. Buna karşılık ortaklar arasındaki pay devri sözleşmesinden doğan alacak talepleri gibi konularda yetki sözleşmesi gündeme gelebilir. Bu nedenle her talebin ayrı ayrı sınıflandırılması gerekir.
Görev Bakımından Kontrol Listesi
- Uyuşmazlık ticari dava niteliğindeyse asliye ticaret mahkemesi görevlidir.
- Ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde bu sıfatla asliye hukuk mahkemesi görev yapar.
- Bazı talepler için mahkeme yanında ticaret sicili müdürlüğü nezdinde işlem yapılması da gerekir.
Dava Şartı ve Zamanlama
Ticari nitelikteki bir miktar alacağın ödenmesi istemli davalarda arabuluculuğa başvuru dava şartıdır; bu aşama tamamlanmadan açılan dava usulden reddedilir. Buna karşılık genel kurul kararının iptali gibi taleplerde asıl baskı arabuluculukta değil, kararın alınmasından itibaren işleyen kısa hak düşürücü sürededir. Bu sürenin kaçırılması, kararın sakat olduğu iddiasını fiilen kullanılamaz hale getirir.
Dosyayı Kuran Belgeler
- Güncel ticaret sicili kayıtları, esas sözleşme ve tadil metinleri.
- Genel kurul ve yönetim organı toplantı tutanakları ile hazır bulunanlar listesi.
- Toplantı çağrısına ilişkin ilan ve bildirim kayıtları; usulsüz çağrı iddiası bu belgelerle kurulur.
- Pay defteri kayıtları ve pay devrine ilişkin sözleşmeler.
- Ortaklar arası protokoller ve varsa uyuşmazlık çözüm maddeleri.
Tahkim Kaydını Gözden Kaçırmamak
Esas sözleşmede veya ortaklar arası protokolde geçerli bir tahkim şartı bulunuyorsa, aynı konuda mahkemeye başvurmak zaman kaybına yol açar. Dava dilekçesi hazırlanmadan önce tüm sözleşme metinlerinin bu açıdan taranması gerekir.
Geçici Koruma İhtiyacı
Şirket malvarlığının azalması, sicil işlemlerinin geri döndürülemez hale gelmesi ya da kararın uygulanmasıyla doğacak zarar söz konusuysa geçici hukuki koruma talebi baştan ileri sürülmelidir. Bu talep somut emare ve belge ile desteklenmediğinde değerlendirme imkânı daralır.
Bu metin genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; şirketin türü, esas sözleşme hükümleri ve talebin niteliği izlenecek yolu değiştirir. Dava açmadan önce belgelerinizin bir hukukçu tarafından incelenmesi önerilir.