Şirketler hukukunda genel kurul kararına karşı açılan davalarda asıl mücadele çoğu zaman ilk günlerde verilir. Karar uygulanmaya başladıktan sonra geri döndürülmesi güçleştiği için, TTK ve HMK ekseninde ihtiyati tedbir talebinin doğru zamanda ve doğru mahkemede ileri sürülmesi belirleyicidir. Bu rehber, iptal davası ile tedbir talebinin birlikte kurgulanmasını ele alıyor.
Önce Kararın Sakatlık Derecesini Belirleyin
6102 sayılı Kanun, genel kurul kararlarındaki sakatlıkları aynı hukuki sonuca bağlamaz. Kanuna, esas sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırılık iptal sebebi oluştururken; pay sahibinin vazgeçilmez haklarını ortadan kaldıran veya sermayenin korunmasına aykırı düşen kararlar bakımından tartışma butlan ekseninde yürür. Bu ayrım doğrudan süre rejimini etkiler: iptal davası kısa ve hak düşürücü nitelikte bir süreye tabiyken, butlanın tespiti bakımından durum farklıdır.
Tedbir Talebini Dört Unsurla Kurun
- Yaklaşık ispat: kararın sakatlığını gösteren toplantı tutanağı, hazirun cetveli, çağrı belgeleri.
- Zarar tehlikesi: kararın uygulanması hâlinde doğacak somut ve geri dönülemez sonuç.
- Ölçülü talep: tüm faaliyetin durdurulması yerine, yalnızca ilgili kararın icrasının ertelenmesi.
- Teminat hazırlığı: istenebilecek teminatın türü ve tutarı için önceden hazırlık.
Yanlış Merciye Başvuru: Sık Görülen Üç Senaryo
- Ticari dava niteliğindeki talebin, asliye ticaret mahkemesi yerine genel mahkemede açılması.
- Şirket merkezinin bulunduğu yer yerine davacının bulunduğu yerde dava açılması ve yetki itirazıyla karşılaşılması.
- Ticaret sicil işlemlerine karşı yapılacak itirazın, iptal davasıyla karıştırılması.
Bu hataların ortak sonucu aynıdır: dosya esasa girmeden yol değiştirir ve bu arada karar uygulanmış olur.
Toplantı Öncesi ve Sonrası Kayıt Disiplini
Tedbir talebinin gücü, büyük ölçüde toplantı anında tutulan kayıtlara bağlıdır. Muhalefet şerhinin tutanağa geçirilmesi, hangi gündem maddesine hangi gerekçeyle muhalefet edildiğinin yazılması ve toplantı ile çağrı usulüne ilişkin belgelerin toplantı günü temin edilmesi sonradan telafisi güç adımlardır. Bilgi alma ve inceleme hakkı kapsamındaki talepler de toplantı öncesinde yazılı olarak kullanılmalıdır.
Kapanış
Genel kurul uyuşmazlıklarında hız, argümanın kendisi kadar önemlidir; tedbir talebi olmadan açılan bir iptal davası çoğu zaman sonuçlandığında pratik değerini yitirmiş olur. Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir. Şirketin türü, pay yapısı ve kararın içeriği hem süreyi hem yetkili mahkemeyi değiştirebileceğinden, dava açılmadan önce dosyanın ayrıntılı incelenmesi gerekir.