Ticari uyuşmazlıklarda haklılık çoğu zaman sözleşme metninde değil, ihbar ve başvuru tarihlerinde kaybedilir. Ticari dava şartı olarak öngörülen arabuluculuk ile tacirler arası ilişkilerde geçerli kısa muayene ve ihbar süreleri birlikte işlediğinde, takvim hızla daralır. Bu rehber, TTK ve TBK çerçevesinde bu iki hattı tek plana bağlamayı amaçlar.
Dava Şartının Kapsamı
Ticari davalardan konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri bakımından arabuluculuğa başvurmuş olmak dava şartıdır. Buna karşılık tespit, iptal veya sözleşmenin feshine ilişkin talepler farklı değerlendirilir. Karma talepler içeren dosyalarda, dava şartına tabi kalemler ayrıştırılmadan açılan davada usul riski doğar.
Tacirler Arası İhbar: Kısa ve Şekle Bağlı
Tacirler arasındaki mal alımlarında, açıkça görülen ayıpların teslimden sonraki iki gün içinde, incelemeyle ortaya çıkan gizli ayıpların ise sekiz gün içinde satıcıya bildirilmesi beklenir. Bu süreler kaçırıldığında mal kabul edilmiş sayılabilir. Ayrıca temerrüt, fesih ve sözleşmeden dönme bildirimlerinin noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya kayıtlı elektronik posta ile yapılması aranır. Şekle uyulmayan bir bildirim, içeriği doğru olsa da sonuç doğurmayabilir.
Dosyayı Kurma Sırası
- Sözleşme, sipariş formu, irsaliye ve faturalar tarih sırasıyla dizilir.
- Teslim tarihi ile muayene tarihinin arasındaki gün farkı hesaplanır.
- Ayıp iddiası varsa tespit raporu veya fotoğraflı tutanak hazırlanır.
- Her bildirimin gönderim kanalı ve tebliğ kaydı saklanır.
- Arabuluculuk başvurusu, dava planlanan tarihe göre geriye doğru takvimlenir.
Tebligat ve Bildirim Riskleri
- Sicilde kayıtlı adres ile fiili adresin farklı olması ve bildirimin ulaşmaması
- Yalnızca e-posta ile yapılan fesih bildiriminin şekil şartını karşılamaması
- Şirket içi evrak akışında bildirimin ilgili birime geç ulaşması
- Arabuluculuk davetinin karşı tarafa tebliğ edilememesi ve sürecin uzaması
- Yetkili temsilci dışındaki bir kişiye yapılan bildirimin tartışmalı hale gelmesi
Müzakereye Hazırlıklı Girmek
Arabuluculuk toplantısına yalnızca talep tutarıyla gitmek yeterli değildir. Karşı tarafın olası savunmalarına ilişkin belgelerin de hazır bulundurulması, hem anlaşma ihtimalini artırır hem de anlaşmazlık halinde dava dilekçesini güçlendirir. Anlaşma sağlanırsa metnin icra edilebilirlik bakımından açık ve ölçülebilir yazılması gerekir.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır; sözleşmenin türü ve tarafların sıfatı uygulanacak süreleri değiştirebilir. Bildirim gönderilmeden önce metnin ve kanalın hukuki değerlendirmesinin yapılması önerilir.