Ticari uyuşmazlıklarda davanın esasına girilmeden önce çözülmesi gereken ilk soru, davanın hangi yer mahkemesinde görüleceğidir. TTK ve 6102 sayılı Kanun düzenlemesi kapsamındaki ilişkilerde taraflar çoğu zaman sözleşmeye bir yetki maddesi koyar; ancak bu maddenin geçerli olup olmadığı, TBK'nın sözleşme kurulmasına ilişkin kuralları ve usul mevzuatı birlikte değerlendirilerek belirlenir. Yanlış merci seçimi, aylar süren bir gecikmenin başlangıcı olur.
Tacirler Arasındaki Yetki Sözleşmesi Neden Farklıdır
Yetki sözleşmesi yapma imkânı herkese açık değildir; tacirler ile kamu tüzel kişileri bakımından tanınmıştır. Bu nedenle karşı tarafın tacir sıfatı taşıyıp taşımadığı, ticaret sicili kaydıyla ortaya konulmalıdır. Sözleşmenin genel işlem koşulu niteliğindeki matbu bir metne dayandığı hallerde, yetki maddesinin karşı tarafça bilinerek kabul edildiğinin gösterilmesi ayrıca önem taşır.
Yetki İtirazı Ne Zaman ve Nasıl İleri Sürülür
- İtiraz, cevap dilekçesi süresi içinde ve ilk itiraz olarak açıkça yazılır.
- Yalnızca mahkemenin yetkisiz olduğu söylenmez; yetkili olduğu iddia edilen mahkeme de gösterilir.
- Dayanak sözleşme maddesi ve imza sirküleri dilekçeye eklenir.
- Karşı tarafın tacir sıfatına ilişkin sicil kaydı sunulur.
- Esasa ilişkin savunmalar, itirazın kabul edilmeme ihtimaline karşı aynı dilekçede saklı tutulur.
Tahkim Şartı Varsa Tablo Değişir
Sözleşmede tahkim şartı bulunuyorsa tartışma yer yetkisi değil, yargı yolu tartışmasına dönüşür. Tahkim itirazının da esasa cevaptan önce ileri sürülmesi gerekir. Şartın hangi uyuşmazlıkları kapsadığı çoğu zaman belirsiz kaleme alındığından, sözleşmenin bütünü ve tarafların yazışmaları üzerinden kapsam yorumu yapılır.
İtirazı Ayakta Tutan Belgeler
- Sözleşmenin imzalı asıl nüshası ve varsa ek protokoller
- İmzalayan kişinin temsil yetkisini gösteren belgeler
- Siparişin oluşumunu gösteren elektronik posta teatisi
- Fatura ve irsaliyelerdeki teslim yeri kayıtları
- Ticari defterlerin incelenmesine yönelik talep
Bilgilendirme Notu
Bu içerik genel çerçeveyi aktarmaktadır. Sözleşmenin kuruluş biçimi, tarafların sıfatı ve uyuşmazlığın konusu yetki değerlendirmesini değiştirebileceğinden, somut metin üzerinden hukuki inceleme yapılması yerinde olur.