Sözleşmenin haklı sebeple feshi, sözleşmenin sürdürülmesinin taraflar için çekilemez hale gelmesi durumunda mümkündür. TBK m.126-128'de düzenlenmiştir.
Haklı Sebep Nedir?
Sözleşmenin sürdürülmesini çekilmez kılan her türlü ağır olgu (taraflardan birinin ihlâli, koşulların değişmesi vb.).
Sürekli vs. Ani Sözleşmeler
Sürekli Edimli Sözleşmeler (Kira, İş, Vekalet)
Haklı sebeple ileriye etkili fesih (TBK m.126).
Ani Edimli Sözleşmeler (Satış, Bağış)
Sözleşmenin yapısı gereği fesih genellikle geriye etkili dönüşle (eski hâle iade) sonuçlanır.
Tipik Haklı Sebepler
- Karşı tarafın ağır ihlâli
- Sürekli ödeme yapmama
- İşbirliği yükümlülüğüne aykırılık
- Sözleşme amacının ortadan kalkması
- Karşılıklı güvenin yitirilmesi
Yargıtay HGK Yaklaşımı
Yargıtay HGK, haklı sebebin "objektif" olarak değerlendirilmesi gerektiğini, taraflardan birinin sübjektif rahatsızlığının yeterli olmayacağını vurgulamaktadır. Önemli bir çekilmezlik şartı aranır.
Kapsam notu: Yukarıdaki değerlendirme, belirli bir karara atıf yapmak yerine uygulamada yerleşik hâle gelmiş genel yaklaşımı özetlemektedir; bu nedenle esas ve karar numarası verilmemiştir. Somut bir dosyada emsal karara dayanılacaksa, ilgili kararın esas ve karar numarasıyla Yargıtay Karar Arama üzerinden teyit edilmesi ve tam metninin incelenmesi gerekir. Her dosyanın olgu örgüsü farklı olduğundan kararların somut olaya uygulanışı dosyaya özgüdür.
Tazminat
Haklı sebebi yaratan taraf, diğerinin uğradığı zararları karşılar (TBK m.112 vd.).
Borçlar hukuku avukatı desteği önerilir.