IBAN Mağduru Avukatı: Ne Yapmalı?

İlk 48 saat neden bu kadar kritik?

IBAN dolandırıcılığında zamanın değerini belirleyen hukuki bir sebep vardır. 24/12/2025 tarihli 7571 sayılı Kanun'la Ceza Muhakemesi Kanunu'na eklenen m.128/A, suçta kullanılan hesabın kırk sekiz saate kadar askıya alınmasına imkân tanır; bu mekanizma paranın hâlâ o hesapta bulunmasına bağlı olarak işler. Yani kanundaki en etkili araç, saatlerle sınırlı bir pencerede kullanılabilir.

Bu sayfa, o pencerenin içinde ve sonrasında ne yapılacağını saat sırasına göre anlatıyor. Her adımın kanuni dayanağı ve varsa süresi birlikte verilmiştir.

İlk saat: paranın gittiği kuruma bildirim

İlk hamle kendi bankanıza değil, paranın gittiği banka veya ödeme kuruluşuna yapılan bildirimdir. Sebebi şudur: CMK m.128/A-1, nitelikli hırsızlık (TCK m.142/2-e), nitelikli dolandırıcılık (TCK m.158/1-f ve l) ve banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması (TCK m.245) suçlarının işlendiği hususunda makul şüphe bulunması hâlinde; banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdinde veya bunlar aracılığıyla yapılan ya da yapılmaya teşebbüs edilen işlemlere konu suçta kullanılan her türlü hesabın kırk sekiz saate kadar askıya alınmasına ilgili kurum tarafından karar verilebileceğini düzenler.

Yani ilk kararı veren merci mahkeme veya savcılık değil, finansal kurumun kendisidir. Doğru bildirim, hâkim kararı beklenmeksizin hesabın askıya alınmasını sağlayabilir.

Bildirimde bulunması gerekenler: işlem tarihi ve saati, tutar, gönderen hesap, alıcı IBAN, alıcının adı veya unvanı ve işlem referans numarası. Bu bilgiler olmadan hesap tespiti güçleşir.

Aynı saat içinde kendi bankanıza da bildirim yapılır ve işlem kayıtlarının resmî dökümü talep edilir.

İlk 24 saat: Cumhuriyet başsavcılığına şikâyet

CMK m.158/1 uyarınca suça ilişkin ihbar veya şikâyet Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılabilir. m.158/5 uyarınca yazılı veya tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak yapılması mümkündür; bu dosyalarda banka kayıtlarının eklenmesi gerektiği için yazılı şikâyet tercih edilmelidir.

Şikâyetin somut olması zorunludur. CMK m.158/6, ihbar ve şikâyetin soyut ve genel nitelikte olması durumunda soruşturma yapılmasına yer olmadığına karar verileceğini düzenler. Bu nedenle dilekçede şu başlıklar bulunmalıdır:

• Her ödeme için tarih, saat, tutar, gönderen hesap, alıcı IBAN, alıcı ad-unvan ve işlem referansı.
• Hangi vaatle ödeme alındığı; dolandırıcılığın unsuru hileli davranışla aldatma olduğundan bu anlatım kurucu unsura ilişkin delildir.
• Fiilin TCK m.158/1-f kapsamında (bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle) değerlendirilmesi talebi. Bu belirleme usulî olarak gereklidir, çünkü CMK m.128/A katalogu bu bentle sınırlıdır.
• Hesabın askıya alınması, elkoyma ve m.128/A-5 uyarınca soruşturma evresinde iade talebi.
• Soruşturmaya katılan olarak kabul talebi.

Kendisini banka çalışanı olarak tanıtan kişiler bakımından TCK m.158/1-l de belirtilir; bu bent, kişinin kendisini kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumlarının çalışanı olarak tanıtması veya bu kurum ve kuruluşlarla ilişkili olduğunu söylemesi hâlini kapsar.

48 saat içinde: elkoyma ve zincirin takibi

Askıya alma başına paranın size dönmesini sağlamaz; elkoyma aşamasına geçilmesi gerekir.

CMK m.128/A-2 uyarınca askıya alma işlemi ve hesap hareketleri, ilgili malî kurum tarafından tüm bilgi ve belgelerle birlikte derhal Cumhuriyet başsavcılığına bildirilir.

m.128/A-4 uyarınca askıya alınan hesapta bulunan suça konu menfaate, hâkim kararı üzerine veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle askıya alma süresi içinde elkonulabilir. Hâkim kararı olmaksızın yapılan elkoyma yirmi dört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur; hâkim kararını elkoymadan itibaren kırk sekiz saat içinde açıklar, aksi hâlde elkoyma kendiliğinden kalkar. Aynı fıkra, bu madde kapsamında elkoyma yapılabilmesi bakımından m.128'deki rapor alma şartının aranmayacağını belirtir; bu, süreci klasik elkoymaya göre belirgin biçimde hızlandırır.

Para başka hesaplara aktarılmışsa m.128/A-3 işler: askıya alma tamamlanmadan suça konu menfaatin başka bir malî kuruma transfer edildiğinin tespit edilmesi hâlinde, bu durum askıya alma yapılabilmesi için ilgili malî kuruma gecikmeksizin bildirilir.

İade: davanın sonu beklenmez

CMK m.128/A-5 nettir: elkonulan suça konu menfaat, suçtan zarar gören mağdura ait olduğunun anlaşılması hâlinde soruşturma veya kovuşturma evresinde sahibine iade edilir. Yani hükmün kesinleşmesi beklenmez; koşul paranın tespit edilip elkonulmuş olmasıdır.

İlk hafta: bilgi akışının zorlanması

Dosyaların çoğu, paranın nereye gittiğinin tespit edilememesi nedeniyle tıkanır. CMK m.128/A-7 bu tıkanıklığı açmak için kullanılır: yürütülen bir soruşturma veya kovuşturma kapsamında Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısından istenen bilgi veya belgenin on gün içinde fiziki veya elektronik ortamda gönderilmesi zorunludur. Gönderilmemesi ya da eksik gönderilmesi hâlinde Cumhuriyet savcısı tarafından ilgili kuruma elli bin Türk Lirasından üç yüz bin Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir.

Bilgi gelmeyen dosyalarda talebin bu fıkraya açık atıfla yenilenmesi istenir.

Sonraki aşama: dosyayı takip etme hakkınız

CMK m.234/1-a, soruşturma evresinde mağdur ile şikâyetçinin haklarını sayar: delillerin toplanmasını isteme; soruşturmanın gizlilik ve amacını bozmamak koşuluyla Cumhuriyet savcısından belge örneği isteme; vekili bulunmaması hâlinde maddede sayılan suçlar ile alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda baro tarafından avukat görevlendirilmesini isteme; m.153'e uygun olmak koşuluyla vekili aracılığı ile soruşturma belgelerini ve elkonulan eşyayı inceletme; kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz hakkını kullanma.

Kovuşturma evresinde m.234/1-b uyarınca duruşmadan haberdar edilme, kamu davasına katılma, tutanak ve belgelerden örnek isteme ve tanıkların davetini isteme hakları vardır. Katılma bakımından m.237/1 esastır: mağdur ile suçtan zarar gören gerçek ve tüzel kişiler, ilk derece mahkemesindeki kovuşturma evresinin her aşamasında hüküm verilinceye kadar şikâyetçi olduklarını bildirerek kamu davasına katılabilirler. m.237/2 uyarınca kanun yolu muhakemesinde katılma isteğinde bulunulamaz; bu nedenle talep ilk derece aşamasında yapılmalıdır.

Takipsizlik kararı verilirse CMK m.173/1 uyarınca suçtan zarar gören, kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde, kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.

Failden tahsil: etkin pişmanlık kaldıracı

TCK m.168/1, dolandırıcılığı da açıkça sayarak; suç tamamlandıktan sonra ve fakat bu nedenle hakkında kovuşturma başlamadan önce failin, azmettirenin veya yardım edenin bizzat pişmanlık göstererek mağdurun uğradığı zararı aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen gidermesi hâlinde verilecek cezanın üçte ikisine kadarının indirileceğini düzenler. m.168/2 uyarınca etkin pişmanlık kovuşturma başladıktan sonra fakat hüküm verilmezden önce gösterilirse indirim yarıya kadardır.

Mağdur bakımından belirleyici hüküm m.168/4'tür: kısmen geri verme veya tazmin hâlinde etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanabilmesi için ayrıca mağdurun rızası aranır. Kısmi ödemeyi kabul edip etmemek mağdurun elindedir.

Yapılmaması gerekenler

1. Beklemek. CMK m.128/A'nın askıya alma penceresi kırk sekiz saatle sınırlıdır ve paranın hâlâ o hesapta bulunmasına bağlıdır.
2. Ek ödeme yapmak. "Vergi", "komisyon" veya "hesap doğrulama bedeli" adı altında istenen ödemeler zararı büyütür; bu taleplerin yazılı kaydı ise dosya için değerlidir.
3. Kayıtları silmek. Uygulamayı kaldırmak veya yazışmaları temizlemek çoğu zaman delil kümesini yok eder. Önce kayıt alınır, sonra ilişki kesilir.
4. Şikâyeti genel bırakmak. CMK m.158/6 uyarınca soyut ve genel nitelikte şikâyet, soruşturma yapılmasına yer olmadığı kararıyla sonuçlanabilir.
5. Nitelikli hâli belirtmemek. CMK m.128/A katalogu TCK m.158/1'in (f) ve (l) bentleriyle sınırlı olduğundan dilekçede bendin açıkça gösterilmesi gerekir.
6. Katılma talebini geciktirmek. CMK m.237/2 uyarınca kanun yolu aşamasında katılma istenemez.

Saat saat özet

• 0-1. saat: Paranın gittiği kuruma bildirim (CMK m.128/A-1 askıya alma); kendi bankanıza bildirim ve kayıt talebi.
• 1-24. saat: Cumhuriyet başsavcılığına yazılı şikâyet; askıya alma, elkoyma ve iade talepleri.
• 24-48. saat: Elkoyma aşamasının takibi (m.128/A-4); para aktarılmışsa zincir bildirimi (m.128/A-3).
• İlk hafta: Bilgi taleplerinin m.128/A-7'ye atıfla yenilenmesi; m.234 kapsamında delil toplama taleplerinin sunulması.
• Sonraki aşamalar: Katılan olarak dâhil olma (m.237/1); takipsizlik hâlinde iki hafta içinde itiraz (m.173/1); m.168 çerçevesinde tahsil görüşmelerinin değerlendirilmesi.

Dosyanızdaki adımları ve süre durumunu değerlendirmek için iletişim sayfasındaki kanallardan ulaşabilirsiniz. İlgili maddeler için TCK m.158, TCK m.168 ve CMK m.158 sayfalarını inceleyebilirsiniz.

İlgili Yargıtay Kararları

Aşağıdaki kararlar karararama.yargitay.gov.tr üzerinden doğrulanabilir.

• 11. Ceza Dairesi E.2021/18047 K.2025/4646 (2025-04-16)
• 11. Ceza Dairesi E.2021/28451 K.2023/8591 (2023-11-22)
• 15. Ceza Dairesi E.2017/27000 K.2017/27822 (2017-12-19)
• 15. Ceza Dairesi E.2017/852 K.2017/21824 (2017-10-31)
• 15. Ceza Dairesi E.2017/14972 K.2017/8826 (2017-04-06)

Emsaller bilgilendirme amaçlıdır; her dosya kendi koşullarında değerlendirilir.

İlgili Kanun Maddeleri

Bu konudaki temel kanun maddeleri ve emsal kararlar için:

• TCK 158 — Nitelikli Dolandırıcılık
• TCK 157 — Dolandırıcılık
• CMK 128 — Elkoyma