TCK m.103, çocuğun cinsel istismarı suçunu düzenler. Türk ceza adaletinde en ağır cezaları öngören maddelerden biridir; mağdurun yaşına göre cezalar kademelenir.
Cezalar
- m.103/1: 15 yaşını tamamlamamış veya tamamlamış olmakla birlikte fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş çocuğa karşı: 8-15 yıl hapis.
- m.103/2: Eylemin vücuda organ veya sair cisim sokulması suretiyle gerçekleştirilmesi hâlinde: 16 yıldan az olmamak üzere hapis.
- m.103/3: 15-18 yaş arasında çocuğa karşı, cebir, tehdit, hile veya iradeyi etkileyen başka bir nedene dayalı olarak gerçekleştirilen istismar: temel ceza yarı oranında artırılır.
- m.103/4: Cebir veya tehdit kullanılması, fail nitelikli silahlı, birden fazla kişi tarafından birlikte: ceza ayrıca artırılır.
- m.103/5: Suçun mağdurun beden ve ruh sağlığını bozması, ölüm veya bitkisel hayat sonucunu doğurması ağırlaştırıcı sebeptir.
Mağdurun Korunması — ÇİM Süreci
Çocuk İzlem Merkezi (ÇİM), çocuk mağdurun tek seferlik ve travmaya yol açmayacak şekilde ifadesinin alındığı, tıbbi ve psikolojik desteğin verildiği merkezlerdir:
- Görüntülü/sesli kayıt altında tek görüşme.
- Pedagog/psikolog huzurunda.
- Ailenin görüşmeyi izleme imkânı.
- Adli muayene aynı merkezde.
- Tekrar tekrar ifade alınmaması ilkesi.
Yargıtay 14. CD — Yerleşik Yaklaşım
14. CD, çocuğun cinsel istismarında "mağdurun beyanı"na büyük önem atfeder; çocuğun yaşı ve gelişimine uygun bir dille verilen tutarlı beyan, yan delillerle desteklendiğinde mahkûmiyet için yeterlidir. ÇİM görüşme kayıtlarının duruşmada okunması/izletilmesi, mağdurun yeniden travmadan korunması açısından zorunludur.
Kapsam notu: Yukarıdaki değerlendirme, belirli bir karara atıf yapmak yerine uygulamada yerleşik hâle gelmiş genel yaklaşımı özetlemektedir; bu nedenle esas ve karar numarası verilmemiştir. Somut bir dosyada emsal karara dayanılacaksa, ilgili kararın esas ve karar numarasıyla Yargıtay Karar Arama üzerinden teyit edilmesi ve tam metninin incelenmesi gerekir. Her dosyanın olgu örgüsü farklı olduğundan kararların somut olaya uygulanışı dosyaya özgüdür.
Sınırlamalar
- Bu suçlarda uzlaşma yoktur.
- Erteleme ve HAGB sınırlı uygulanır.
- Şikâyete bağlı değildir; re'sen kovuşturulur.
- Zamanaşımı, mağdurun reşit olmasından itibaren işler.
Sosyal Destek Mekanizmaları
- ŞÖNİM ile barınma desteği (gerektiğinde).
- Çocuk Hizmetleri Müdürlüğü koruma planı.
- Eğitim ve psikolojik destek.
- Ücretsiz vekil tayini (CMK m.234/2).
- İhtisaslaşmış savcı/hâkim atamaları.
Aile İçin Pratik Tavsiyeler
- Şüphe oluşan an itibariyle çocuğu sorgulamayın; ÇİM uzmanına bırakın.
- Olayı çocuğun önünde tartışmayın.
- Sağlık raporu için adli tıp veya hastane acil.
- Çocuğun günlük rutinini bozmamaya çalışın.
- Ücretsiz vekil hakkından yararlanın.
Çocuk istismarı dosyaları en hassas hukuki süreçlerden biridir. İhtisaslı çocuk hukuku ve ceza müdafii şarttır.