154 kV Birecik OSB TM irtibatları (Doğu-Batı) enerji iletim hattı projesi kapsamında bazı taşınmazların TEİAŞ Genel Müdürlüğü tarafından acele kamulaştırılmasına ilişkin 10216 sayılı Karar, hat güzergâhındaki tarım arazileri bakımından kalıcı kullanım kısıtları doğurur. Enerji iletim hatlarında uyuşmazlık, çoğunlukla direk yeri ile hat güzergâhı ayrımından kaynaklanır.
İki Farklı Hukuki Statü
Enerji iletim hattı projelerinde direklerin oturduğu alanlar bakımından genellikle mülkiyet kamulaştırması yapılırken, iletkenlerin geçtiği koridor bakımından irtifak hakkı kurulur. Bu ayrım, malikin alacağı bedeli ve taşınmazı kullanmaya devam edip edemeyeceğini doğrudan belirler. Tebligat ekindeki krokide hangi kısmın hangi statüye tabi tutulduğunu görmeden yapılan itirazlar hedefini bulmaz.
Tarımsal Kullanımda Neler Değişir?
- Koridor altında belirli yüksekliği aşan ağaç yetiştirilmesi kısıtlanır.
- Yüksek boylu tarım makinelerinin kullanımında güvenlik mesafesi gözetilmesi gerekir.
- Sera, depo ve benzeri yapıların hat altına konumlandırılması sınırlanır.
- Bakım çalışmaları için taşınmaza giriş yükümlülüğü doğar.
Değer Azalışı Nasıl Savunulur?
İrtifak bedeli, koridorun taşınmazda yarattığı değer azalması üzerinden hesaplanır. Malik yönünden kritik nokta, azalmanın yalnızca koridorun altında kalan alanla sınırlı olmadığını ortaya koyabilmektir. Hattın taşınmazı ortadan bölmesi, kalan kısımların ekonomik bütünlüğünü bozması ya da yapılaşma potansiyeli olan bir arsanın bu potansiyelini yitirmesi hâlleri, teknik veriyle desteklendiğinde dosyanın seyrini değiştirir. Bu iddiaların keşif sırasında ileri sürülmesi ve rapora karşı süresinde ayrıntılı itirazla tekrarlanması gerekir.
Güzergâh Değişikliği Talebi Gerçekçi mi?
Maliklerin sık dile getirdiği talep, hattın taşınmazın kenarından geçirilmesidir. Bu tür bir talep, teknik zorunluluklar ve proje bütünlüğü nedeniyle çoğunlukla bedel davası içinde sonuç doğurmaz; ayrı bir hukuki çerçevede ve projenin ilgili işlemlerine yönelik olarak ele alınması gerekir. Bedel dosyasında enerjinin güzergâhını tartışmaya çalışmak, asıl mesele olan değer tespitine ayrılması gereken emeği tüketir.
Süre Yönetimi
- Tebligat tarihini zarf üzerinden kayda geçirin.
- Duruşma ve keşif günlerini takvime işleyip mazeretsiz katılım sağlayın.
- Bilirkişi raporunun tebliğinden sonraki itiraz süresini asla beklemeye almayın.
- Bankaya yatan bedeli çekmenin sonuçlarını, itiraz hakkınız yönünden önceden değerlendirin.
Bu metin tanıtıcı niteliktedir. Enerji iletim hattı kamulaştırmalarında sonuç, taşınmazın niteliğine ve koridorun konumuna göre değiştiğinden, dosyanız için ayrıca hukuki değerlendirme alınması gerekir.