Karabük Gar Sahası Projesi kapsamında bazı taşınmazların Devlet Demiryolları tarafından acele kamulaştırılmasına ilişkin karar, tek bir malikin değil, aynı proje alanında yer alan çok sayıda taşınmaz sahibinin durumunu aynı anda etkiler. Bu tür toplu kamulaştırmalarda en çok sorun çıkaran iki başlık, hisseli mülkiyet ve başvurunun yanlış mercie yapılmasıdır.
Aynı Karar, Farklı Hukuki Durumlar
Bir kararda birden çok taşınmaz sayılmış olması, herkesin aynı konumda olduğu anlamına gelmez. Kararın ekindeki listede parselin tamamı mı yoksa belirli bir kısmı mı gösterildiği, taşınmazın imar durumu, üzerinde yapı bulunup bulunmadığı ve kayıtlı hak sahiplerinin kimler olduğu dosyadan dosyaya değişir. İlk iş, karar ekindeki cetvelde kendi parselinizin hangi satırda ve hangi yüzölçümüyle yer aldığını tespit etmektir.
Paylı ve Elbirliği Mülkiyette Kim Hareket Eder?
Demiryolu güzergâhlarında sıkça karşılaşılan tablo, tapunun hissedarlar arasında bölünmüş olması ya da miras nedeniyle elbirliği mülkiyetinin sürmesidir.
- Paylı mülkiyette her paydaş kendi payı yönünden dava açabilir ve kendi payına düşen bedeli talep edebilir.
- Elbirliği mülkiyetinde kural olarak tüm mirasçıların birlikte hareket etmesi aranır; bu nedenle veraset ilamının ve gerekiyorsa mirasçılık işlemlerinin önceden tamamlanması zaman kazandırır.
- Tapuda malik görünen kişi vefat etmişse tebligatın usulüne uygunluğu ayrıca tartışılabilir.
- Taşınmaz üzerinde ipotek, haciz veya kira şerhi varsa, bedelin dağıtımı bu hak sahiplerini de ilgilendirir.
Yanlış Merci Riski
Toplu kamulaştırmalarda malikler çoğu kez önce projeyi yürüten idareye dilekçe verir. İdareye başvuru kimi hâllerde yararlı olsa da, tek başına dava süresini her durumda korumaz. Kamulaştırma kararının iptali talebi idari yargıya, bedele ilişkin talepler ise taşınmazın bulunduğu yerdeki asliye hukuk mahkemesine aittir. Kaymakamlık, belediye veya proje şantiyesine yapılan başvurular ise hukuken bir dava başvurusu sayılmaz. Süre kaybını önlemek için başvuru yapılan makamın adı, tarihi ve evrak kayıt numarası mutlaka belgelenmelidir.
Bedel Aşamasında Öne Çıkan Kalemler
Gar ve istasyon sahası projelerinde taşınmazlar çoğunlukla yerleşim alanına yakındır. Bu nedenle arsa niteliğinin kabul edilip edilmediği, emsal satışların hangi bölgeden seçildiği ve yapı ruhsatlı bir binanın yıpranma payının nasıl hesaplandığı belirleyici olur. Ticari faaliyet yürütülen taşınmazlarda faaliyetin taşınması nedeniyle doğan zararlar da gündeme getirilebilir.
Metin genel bilgilendirme niteliğindedir. Aynı kararda adı geçen taşınmazların hukuki durumu birbirinden farklı olabileceğinden, kendi tapunuza ve tebliğ evrakınıza özgü bir değerlendirme yaptırmanız yerinde olacaktır.