Afyonkarahisar ve Eskişehir illerinde listede belirtilen yerlerde arazi toplulaştırması ve tarla içi geliştirme hizmetleri yapılmasına dair 7118 karar sayılı işlem, kırsal alanda çok yaygın bir sorunu görünür kılar: mülkiyetin dağınık, hisseli ve çoğu zaman mirasçılar arasında paylaşılmamış olması.
Hisseli ve Mirasçılı Parsellerde Toplulaştırma
Bir parselde çok sayıda hissedar varsa, toplulaştırma sonucunda verilecek yeni parsel de kural olarak aynı hisse oranlarıyla tescil edilir. Ancak hissedarların tercihleri çelişiyorsa, idare tek bir dağıtım yapmak zorunda kalır ve bu, hissedarlardan bazılarının beklentisini karşılamaz. Bu durumda üç seçenek konuşulmalıdır: hissedarlar arasında anlaşarak ortak tercih bildirmek, önceden ortaklığın giderilmesi yoluna gitmek ya da dağıtımdan sonra taksim görüşmelerini sürdürmek.
Miras Bırakan Adına Kayıtlı Parseller
Tapu hâlâ vefat etmiş kişi adına ise, süreçte kim muhatap alınacaktır? Uygulamada intikal yapılmamış parseller idareyi de zorlar; tebligat ve tercih alımı aksar. Mirasçıların, proje ilan edilir edilmez veraset belgesi çıkararak intikali tamamlamaları, hem tercih haklarını kullanabilmeleri hem de itiraz ehliyetlerini tartışmasız hale getirmeleri bakımından önemlidir.
Tapu Dışı Kullanımın Riski
Fiilen yıllardır ekilen ama tapuda başkası adına görünen araziler, toplulaştırmada en kırılgan gruptur. Toplulaştırma tapu kaydını esas aldığından, tapu dışı kullanım kendiliğinden korunmaz. Bu konumdaki kişiler için:
- Kullanımı ispatlayan tarihli kayıtların derlenmesi
- Varsa zilyetliğe dayalı tescil talebinin ayrı bir dava olarak değerlendirilmesi
- Toplulaştırma dosyasına kullanım iddiasının yazılı olarak bildirilmesi
gerekir. Bu bildirim tek başına hak doğurmasa da, sonraki uyuşmazlıkta iddianın süreç boyunca ileri sürüldüğünü gösterir.
Kadastro Uyuşmazlığı Devam Ederken
Aynı parsel hakkında görülmekte olan tapu iptali, sınır düzeltme veya kadastro davası varsa, dosyanın toplulaştırma idaresine bildirilmesi ve tapu kaydına dava şerhinin işlenmesi düşünülmelidir. Aksi halde dava sonuçlandığında hükmün uygulanacağı parsel fiilen ortadan kalkmış olabilir.
Kısa Yol Haritası
- Tapu kaydını ve hisse durumunu güncel olarak alın.
- İntikal eksikse hemen tamamlayın.
- Hissedarlarla ortak tercih üzerinde anlaşmaya çalışın.
- Devam eden davaları idareye yazılı bildirin.
- Askı sürelerini hissedarlardan birine değil, her hissedara ayrı takip ettirin.
Bu metin genel bir çerçeve sunar; hisse yapısı, miras durumu ve proje takvimi dosyadan dosyaya değiştiğinden, işlem yapmadan önce kendi kayıtlarınız üzerinden değerlendirme yaptırmanız yerinde olacaktır.