Aydın-Denizli Otoyolu ve bağlantı yolları projesi kapsamında Ödemiş-Köşk devlet yolu trafiğinin otoyola bağlanması amacıyla bazı taşınmazların Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından acele kamulaştırılmasına ilişkin 7121 karar sayılı işlem, kapsamdaki maliklere çok kısa bir hareket alanı bırakır. Bu yazı, tebligatı alan kişinin sırayla ne yapması gerektiğine odaklanır.
Acele Kamulaştırma Olağan Kamulaştırmadan Nasıl Ayrılır?
2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesinde düzenlenen acele kamulaştırmada idare, bedel tespiti tamamlanmadan mahkemece belirlenen bedeli bloke ederek taşınmaza el koyabilir. Yani el atma ile bedelin kesinleşmesi arasındaki sıra değişir. Malikin karşı karşıya olduğu risk, süreç işlerken taşınmazın fiilen elinden çıkması ve tartışmanın yalnızca bedele indirgenmesidir.
Tebligattan Sonraki Takvim
- Tebligat zarfını ve tarihini saklayın; süreler bu tarihten işler.
- Kamulaştırmanın kapsamını (tamamı mı, kısmı mı) tapu ve krokiden doğrulayın.
- İdarenin uzlaşma görüşmesi çağrısı varsa katılın; katılmak bedel artırım hakkını ortadan kaldırmaz.
- Kamulaştırma işleminin kendisine karşı iptal davası açılıp açılmayacağını, tebligatta belirtilen süreyi esas alarak değerlendirin.
- Bedel tespiti ve tescil davasında duruşmaları takip edin; keşif tarihini kaçırmayın.
Bedel Tespiti ve Tescil Davasında Malikin Rolü
Bu dava idare tarafından açılır, ancak sonucu belirleyen çoğu zaman malikin dosyaya kattığı verilerdir. Keşifte hazır bulunmak, taşınmazın konumunu, imar durumunu, yola cephesini ve üzerindeki muhdesatı bilirkişi heyetine göstermek gerekir. Emsal satışlar, taşınmazın gelir getirme kapasitesi ve varsa mevcut kira sözleşmeleri dosyaya sunulmalıdır.
Kısmi Kamulaştırmada Değer Kaybı
Yol projelerinde taşınmazın tamamı değil bir şeridi kamulaştırılır. Geriye kalan kısmın şekli bozulabilir, yola erişimi kesilebilir veya ekonomik olarak kullanılamaz hale gelebilir. Kalan kısımdaki değer azalışı ayrıca talep edilmesi gereken bir kalemdir ve kendiliğinden hesaba katılmaz. Kalan parça hiç kullanılamıyorsa, tamamının kamulaştırılmasının talep edilmesi gündeme gelir.
En Sık Yapılan Hata
Bedelin bankaya yatırılmış olmasına güvenerek parayı çekmek ve sonra itiraz etmeyi düşünmek. Ödemenin çekilme biçimi ve buna ilişkin kayıtlar, sonraki bedel artırım talebini tartışmalı hale getirebilir. Bu nedenle tahsilat öncesinde dosyanın hangi aşamada olduğu netleştirilmelidir.
Yazı genel bilgilendirme içindir. Kamulaştırma dosyalarında süreler kısa ve kesindir; tebligatı aldıktan sonra vakit kaybetmeden dosyanıza özel hukuki değerlendirme yaptırmanız önemlidir.