Kasten öldürme suçunun en ağır nitelikli hâli, fiilin tasarlayarak işlenmesidir. TCK m.82/1-a, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmedilmesini gerektirir; bu ceza, koşullu salıverme bakımından da en sıkı rejime tabidir.
"Tasarlama" Tanımı
Yargıtay CGK'ya göre tasarlama, "failin önceden alınmış soğukkanlı kararla, belirli bir süre boyunca planlayarak ve sebat ederek" fiilini işlemesidir. Üç ana unsur:
- Karar: Fiili işleme yönünde kesin niyet.
- Süre: Karar ile fiil arasında geçen anlamlı bir zaman.
- Soğukkanlılık + Plan: Faili bu sürede vazgeçirebilecek olağan şartlara rağmen kararlılığın sürmesi.
Hukuki Sonuç
- Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası: Sıkı koşullu salıverme rejimi (5275 sayılı Kanun).
- Sıkı tutukluluk uygulaması.
- Müsadere kararları olağan.
- İnfazda iyi hâl indirimi olsa bile asgari süre uzun.
"Tasarlama Yok" Argümanları
- Ani karar: Tartışma esnasında veya provokasyonun hemen ardından alınan karar.
- Kısa süre: Karar ile fiil arasında planlama olanağı bulunmayan kısalıkta zaman.
- Şuurlu olmama: Aşırı stres, korku, ruhi bozukluk etkisi.
- Haksız tahrik etkisi: Mağdurun ağır söz/eylem etkisi altında olma.
Yargıtay 1. CD ve CGK — Yerleşik Yaklaşım
1. CD ve CGK, tasarlamanın kabulü için failin soğukkanlı şekilde plan yapma fırsatına sahip olduğunun, kararından dönmesi için makul sürenin geçtiğinin somut delillerle ortaya konmasını arar. Salt "olay öncesi tehdit etme" tek başına tasarlama değildir; sözün ardından soğuyup geri dönmemek ve plana bağlı kalmak gerekir.
Kapsam notu: Yukarıdaki değerlendirme, belirli bir karara atıf yapmak yerine uygulamada yerleşik hâle gelmiş genel yaklaşımı özetlemektedir; bu nedenle esas ve karar numarası verilmemiştir. Somut bir dosyada emsal karara dayanılacaksa, ilgili kararın esas ve karar numarasıyla Yargıtay Karar Arama üzerinden teyit edilmesi ve tam metninin incelenmesi gerekir. Her dosyanın olgu örgüsü farklı olduğundan kararların somut olaya uygulanışı dosyaya özgüdür.
Tipik Tasarlama Göstergeleri
- Silah önceden temin edilmiş (yeni silah satın alma, ödünç alma).
- Mağdurun gündelik rutini önceden takip edilmiş.
- Kaçış/saklanma planı yapılmış.
- Üçüncü kişiyle plan paylaşılmış (mesaj, ses kaydı).
- Olay öncesi yazılı/sesli "kararlılık" beyanı.
"Tasarlama Yok" Göstergeleri
- Kavga sırasında elindeki ilk eşyayla saldırı.
- Provokasyondan kısa süre sonra anlık tepki.
- Olay yerinde uzun süre kalma, polise teslim olma.
- Plansız kaçış, saklanma girişimi olmaması.
İhtimaller — Cezanın Ağırlığı
- Tasarlama kabul edilirse: Ağırlaştırılmış müebbet.
- Tasarlama reddedilir, başka nitelikli hâl yoksa: TCK m.81 müebbet.
- Haksız tahrik kabul edilirse: 18 yıldan başlayan farklı bantlar.
- Olası kast kabul edilirse: Cezada indirim.
Tasarlama tezi savunması özel bir uzmanlık gerektirir; deneyimli ağır ceza müdafii ile yürütülmelidir.