Yapay zekâ ile üretilen sahte görüntü ve seslerde, deepfake mağduru için zaman iki yönde birden işler: içerik yayıldıkça zarar büyür, kaynak kayıtlar ise hızla silinir. Bu rehberde, içeriğin kaldırılması için yapılacak başvurular ile ceza soruşturmasında delil zincirinin nasıl korunacağı ele alınmaktadır.
İlk Gün Yapılması Gerekenler
- İçeriğin tam adresi, yayın tarihi ve hesap bilgisi görünecek şekilde ekran görüntüsü alınır.
- Sayfanın tamamı tarih bilgisiyle kaydedilir; mümkünse noter aracılığıyla tespit yaptırılır.
- İçerik dosyası indirilerek özet değeri hesaplanır ve hiç değiştirilmeden saklanır.
- Aynı içeriğin kopyalandığı diğer adresler tek tek listelenir.
- Platformun kendi bildirim mekanizması kullanılır ve başvuru numarası kaydedilir.
Erişimin Engellenmesi Yolu
Kişilik hakkı ihlal edilen kişi, internet ortamındaki yayınlara ilişkin 5651 sayılı Kanun kapsamında içeriğin çıkarılmasını ve erişimin engellenmesini talep edebilir. Talep doğrudan sulh ceza hâkimliğine yapılabileceği gibi içerik veya yer sağlayıcıya da yöneltilebilir. Bu kararların kısa sürede verilip uygulanması öngörüldüğünden, başvuru dilekçesinde adreslerin eksiksiz ve tek tek yazılması sonucu belirler; toplu ifadelerle yapılan taleplerde kopyaların bir kısmı kapsam dışında kalabilir.
Ceza Boyutunda Nitelendirme
Deepfake içerik, üretim biçimine ve sonucuna göre birden fazla suç tipini gündeme getirebilir. Görüntünün özel yaşam alanına ilişkin olması, hakaret içermesi, kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde işlenmesi veya sahtelik niteliği taşıması ayrı değerlendirme gerektirir. Şikâyet dilekçesinde tek bir tanım yerine, olayın hangi unsurlarının hangi düzenlemeyi karşıladığı ayrıştırılarak anlatılmalıdır.
Delil Zincirinde Kopma Nerede Oluşur
- Ekran görüntüsünün adres satırı ve saat bilgisi olmadan alınması
- Dosyanın yeniden kaydedilerek üst verisinin kaybedilmesi
- Trafik kayıtlarının saklama süresi dolduktan sonra talep edilmesi
- İçeriğin kaldırılmasının ardından hiçbir kopyanın elde tutulmaması
- İnceleme için gereken ham dosya yerine yeniden sıkıştırılmış sürümün sunulması
İtiraz Aşaması
Kaldırma talebi reddedilirse karara karşı itiraz yolu açıktır; itiraz dilekçesinde reddin dayandığı gerekçenin hangi somut veriyle çeliştiği gösterilmelidir. Soruşturmanın kovuşturmaya yer olmadığına dair kararla sonuçlanması hâlinde ise, sulh ceza hâkimliğine yapılacak itirazda toplanmayan delilin ne olduğu ve nereden temin edilebileceği açıkça belirtilmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Platformun bulunduğu ülke, içeriğin niteliği ve kayıtların yaşı stratejiyi değiştirir; hızlı hareket edilmesi gereken bu tür dosyalarda profesyonel destek almak yararlı olacaktır.