Bir veri ihlalinde teknik olay ile hukuki dosya farklı hızlarda ilerler. Sistem birkaç saatte toparlanır, ancak şikâyet ya da itiraz aşamasında sorulan soru çok daha keskindir: ihlalin nasıl gerçekleştiğini gösteren kayıtlar hâlâ duruyor mu ve bu kayıtların değişmediği ispatlanabiliyor mu? Türk Ceza Kanunu’nun bilişim sistemlerine ilişkin 243-245 arası hükümleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK bu noktada birlikte okunur.
İlk Saatlerde Kaybedilenler
Veri sorumlusunun ihlali öğrendikten sonra en kısa sürede Kurula bildirim yapması beklenir; Kurul düzenlemesinde bu süre yetmiş iki saat olarak belirlenmiştir. Aynı saatlerde teknik ekip sistemi ayağa kaldırmaya odaklandığı için sunucu yeniden kurulur, log rotasyonu devam eder ve saldırgan izleri silinir. Hukuki dosya bakımından bu, sonradan tamiri olmayan bir kayıptır. İhlal şüphesi doğduğu anda öncelik, sistemin imajının alınması ve kayıtların dondurulmasıdır.
Hangi Merci, Hangi Dosya
Aynı olay üç ayrı hattı birden açabilir: Kurula bildirim ve şikâyet, cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusu, mağdur bakımından tazminat talebi. Bu hatlar farklı ispat standartlarına sahiptir. İdari süreçte veri sorumlusunun aldığı teknik ve idari tedbirlerin yeterliliği tartışılırken, ceza dosyasında failin sisteme hukuka aykırı erişimi ya da verileri hukuka aykırı ele geçirmesi araştırılır. Aynı belgeyi üç dosyaya da uygun biçimde hazırlamak, sonradan yapılan çevirilerden daha sağlıklıdır.
Dijital Delilin Kırılma Noktaları
- İmaj alınmadan sunucuya müdahale edilmesi ve zaman damgalarının bozulması
- Kayıtların özet (hash) değeri alınmadan kopyalanması, bütünlüğün tartışmalı hâle gelmesi
- Erişim kayıtlarının saklama süresi dolmadan talep edilmemesi
- Ekran görüntüsünün tek başına sunulması, kaynak kaydın hiç istenmemesi
- Üçüncü taraf hizmet sağlayıcıdaki kayıtların sözleşmesel talep hakkı kullanılmadan beklenmesi
Şikâyet Dilekçesinin Teknik Eki
- Olay zaman çizelgesi dakika bazında yazılır; ilk anomali, tespit ve müdahale saatleri ayrılır.
- Etkilenen veri kategorileri ve kişi sayısı, tahmin değil kayıt üzerinden belirtilir.
- Delil olarak sunulan her dosyanın alınma yöntemi ve bütünlük değeri not edilir.
- Saklama süresi kısa olan kayıtlar için ivedi muhafaza talebi ayrıca yazılır.
- Teknik terimlerin hukuki karşılığı dilekçede sade biçimde açıklanır.
Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karara Karşı
Fail belirlenemediği gerekçesiyle takipsizlik verilmesi, bilişim dosyalarında sık görülür. Bu karara karşı tebliğden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebilir. İtirazın işe yaraması için yeni bir tartışma açmak gerekir: istenmeyen bir kayıt, sorulmamış bir hizmet sağlayıcı ya da yapılmamış bir bilirkişi incelemesi somut olarak gösterilmelidir. Yalnızca ilk dilekçenin tekrarı sonucu değiştirmez.
Teknik ayrıntı burada hukuki sonucu doğrudan etkiler; olayınıza özgü kayıt yapısının hem bilişim uzmanıyla hem de hukukçuyla birlikte değerlendirilmesi tavsiye edilir.