Yapay zekâ ile üretilen sahte görüntü ve ses kayıtları, kaldırıldıkları anda kaybolan ama kopyalanarak yeniden yayılan bir delil sorunu doğurur. Bu tür dosyalarda başarı, hukuki nitelendirmeden önce delilin ilk saatlerde nasıl sabitlendiğine bağlıdır. Delil zinciri kurulmadan yapılan şikâyet, çoğu zaman içerik yayından kalktığı için sonuçsuz kalır.
İlk Saatlerde Delilin Sabitlenmesi
İçeriğin bulunduğu tam adres, yayın tarihi, hesap bilgileri ve etkileşim sayıları ekran görüntüsüyle birlikte kaydedilmeli; mümkünse dosyanın kendisi özgün hâliyle indirilerek özet değeri hesaplanmalı ve üstverisi korunmalıdır. Noter aracılığıyla internet sayfası tespiti ya da bilirkişi eşliğinde tutanak, sonraki aşamalarda içeriğin varlığını ispatlamanın en sağlam yoludur. Yeniden paylaşan hesapların listesi ayrı bir tabloda tutulmalıdır; çünkü asıl kaynak silinse bile yayılma zinciri sorumluluk tartışmasında kullanılır.
Erişimin Engellenmesi Yolu
5651 sayılı Kanun, içerik nedeniyle kişilik hakları ihlal edilenlere sulh ceza hâkimliğinden erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılmasını isteme imkânı tanır. Bu yol, ceza soruşturmasından bağımsız ve daha hızlı işler. Talep dilekçesinde her bir adresin tek tek gösterilmesi gerekir; genel ifadelerle yapılan başvurular uygulamada eksiklikten dönebilir. İçerik sağlayıcıya doğrudan başvuru ile hâkimlik başvurusunun eş zamanlı yürütülmesi, gecikme riskini azaltır.
Ceza Boyutunda Olası Nitelendirmeler
- Kişisel verilerin hukuka aykırı olarak ele geçirilmesi ve yayılması
- Hakaret ve iftira nitelikli içerikler bakımından şikâyete bağlı suçlar
- Cinsel içerikli üretimlerde müstehcenlik ve cinsel taciz kapsamındaki değerlendirmeler
- Sahte içerikle menfaat sağlanmışsa dolandırıcılık ve bilişim sistemleri yoluyla işlenen suçlar
- Sisteme hukuka aykırı erişim veya veriye müdahale bakımından TCK 243-245 hükümleri
Şikâyet Süresi ve Fail Tespiti
Takibi şikâyete bağlı suçlarda fail ve fiilin öğrenilmesinden itibaren işleyen şikâyet süresi, deepfake dosyalarında özel bir sorun yaratır: fail çoğu zaman anonimdir. Bu durumda şikâyetin faili meçhul olarak zamanında yapılması, süre tartışmasını kapatır. Soruşturma aşamasında yer sağlayıcı ve platform kayıtlarının, bağlantı kayıtlarının ve ödeme izlerinin savcılık aracılığıyla istenmesi talebi dilekçede açıkça yer almalıdır. KVKK kapsamında veri sorumlusuna yapılacak silme başvurusu ise ayrı ve paralel bir kanaldır.
Tazminat Yolunun Kurgusu
Kişilik hakkı ihlali nedeniyle manevi tazminat talebi, ceza dosyasının sonucunu beklemeden açılabilir. İçeriğin erişim sayısı, yayılma süresi ve mağdurun mesleki konumu, takdir edilecek tutarı etkileyen somut unsurlardır ve dosyaya belgeyle konulmalıdır.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirmedir; içerik türü ve platformun bulunduğu ülke usulü değiştirebilir. Sahte içeriği fark ettiğiniz gün, delil tespitini bir hukuk profesyoneliyle birlikte yapmanız sonucu belirgin şekilde etkiler.