Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü ve ses kayıtları, mağdur açısından hızlı yayılan ve geri alınması güç bir zarar doğurur. Türk hukukunda bu içeriklere özgü tek bir suç tipi bulunmadığından, olayın hangi hukuki kalıba oturduğunun belirlenmesi ilk ve en önemli adımdır. 5651 sayılı Kanun, KVKK ve TCK'nın bilişim sistemlerine ilişkin 243-245 arasındaki düzenlemeleri bu alanda birlikte devreye girer.
Delili Kaybetmeden Tespit
İçerik her an silinebileceği için, başvurudan önce kayıt alınmalıdır. Sadece ekran görüntüsü yeterli değildir; bağlantı adresi, yayın tarihi, hesap bilgisi ve mümkünse içeriğin kendisi indirilerek saklanmalıdır. Noter aracılığıyla tespit yaptırmak veya tespit talebiyle mahkemeye başvurmak, ileride içeriğin ortadan kalkması halinde ispat sorununu önler.
Kaldırma ve Erişimin Engellenmesi Yolu
- İçerik veya yer sağlayıcıya doğrudan başvuru yapılır; başvuru ve cevap kayıtları saklanır.
- Sonuç alınamazsa 5651 sayılı Kanun kapsamında sulh ceza hâkimliğine başvurulur.
- Aynı içeriğin çoğaltılmış kopyaları için adres listesi hazırlanır; tek bağlantıyla sınırlı talep genellikle yetersiz kalır.
- Kişisel veri işleme boyutu varsa KVKK kapsamındaki başvuru yolu ayrıca değerlendirilir.
Hangi Suç Tipi Söz Konusu?
İçeriğin niteliğine göre hakaret, özel hayatın gizliliğini ihlal, müstehcenlik veya dolandırıcılık gibi farklı düzenlemeler gündeme gelebilir. Sahte içerik bir sistemin ele geçirilmesiyle elde edilen materyalden üretilmişse, bilişim sistemine yönelik suçlar da tartışılır. Nitelendirme, hem görevli mahkemeyi hem de sürecin sonraki adımlarını belirler.
Uzlaştırma Kapsamı ve Tazminat Yolu
Şikâyete bağlı ve uzlaştırma kapsamındaki suçlarda süreç, taraflar arasında bir anlaşmayla sonuçlanabilir; ancak kapsam dışındaki suçlarda uzlaşma beklentisiyle şikâyetin geciktirilmesi yalnızca süre kaybettirir. Ceza yolu ile manevi tazminat davası birbirinin alternatifi değildir; her ikisi paralel yürütülebilir ve tazminat dosyası çoğu zaman caydırıcılığı artırır.
Son Not
Bu tür dosyalarda ilk saatlerde atılan adımlar sonucu belirler. Yukarıdaki çerçeve genel bilgilendirme amaçlıdır; içeriğin yayıldığı platform ve mağdurun sıfatı farklı bir yol haritası gerektirebileceğinden hukuki destek alınması önerilir.