Oltalama (phishing) saldırılarında zararın büyüklüğünü belirleyen şey çoğu zaman saldırının teknik karmaşıklığı değil, mağdurun ilk saatlerdeki refleksidir. Sahte bir bağlantı üzerinden kimlik bilgileri ele geçirildiğinde iş, tek bir savcılık şikâyetiyle bitmez; banka, ödeme kuruluşu, erişim sağlayıcı ve barındırma hizmeti veren platform nezdinde eşzamanlı yürütülmesi gereken ayrı bir başvuru zinciri vardır.
İlk Saatlerde Yapılması Gerekenler
- Ele geçirilen hesabın oturumları sonlandırılır, şifre ve ikinci faktör yenilenir.
- Para transferi gerçekleşmişse ilgili banka veya ödeme kuruluşuna iade/blokaj talebi yazılı olarak iletilir ve başvuru numarası alınır.
- Sahte site, gönderen adres ve mesaj içeriği; URL, tarih-saat ve gönderen bilgisi görünecek şekilde kayıt altına alınır.
- Cumhuriyet başsavcılığına şikâyet dilekçesi verilir; TCK'nın bilişim sistemlerine ilişkin hükümleri ile dolandırıcılık ve banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması suçlarının hangisinin gündeme geldiği somut olaya göre değerlendirilir.
Platform Başvurusunun Kendine Özgü Mantığı
Platform başvurusu bir ceza şikâyetinin kopyası değildir. Sosyal ağ, alan adı sağlayıcısı veya barındırma şirketi, kendi bildirim formlarında tanımlanan kategoriler dışına çıkan taleplere çoğu zaman standart ret yanıtı verir. Bu nedenle başvuruda; taklit edilen markanın veya kişinin kim olduğu, hangi içeriğin hangi bağlantıda yer aldığı ve talebin kaldırma mı yoksa erişim engeli mi olduğu ayrı ayrı belirtilmelidir. 5651 sayılı Kanun kapsamındaki içerik çıkarılması ve erişimin engellenmesi yolu ise sulh ceza hâkimliği üzerinden işleyen ayrı bir kanaldır.
Delilin Kaybolmasını Önlemek
Oltalama altyapıları kısa ömürlüdür; sahte site günler içinde kapanır ve arkasında hiçbir iz kalmayabilir. Bu yüzden ekran görüntüsü tek başına yeterli sayılmamalı, sayfa kaynağı, e-posta başlık bilgileri ve varsa işlem dekontları aynı klasörde tarih sırasıyla saklanmalıdır. Trafik ve bağlantı kayıtlarının servis sağlayıcılarda ne kadar süreyle tutulduğu sınırlı olduğundan, savcılık aşamasında bu kayıtların talep edilmesi için gecikmeden dilekçe verilmesi önemlidir.
Uzlaşma Görüşmesi mi, Tazminat Davası mı?
Bilişim yoluyla işlenen bazı suçlar uzlaştırma kapsamında değildir; ancak olayın hukuki nitelendirmesi değiştiğinde uzlaştırma bürosuna sevk gündeme gelebilir. Uzlaşma teklifini değerlendirirken üç soru sorulmalıdır: zarar tam olarak hesaplanabiliyor mu, karşı taraf ödeme kapasitesine sahip mi, ve ceza dosyasının sonucu ayrıca açılacak tazminat davasında ne kadar işe yarar? Zarar belirsizse ya da birden fazla mağdur varsa, aceleci bir uzlaşma sonraki taleplerin önünü kapatabilir.
Bankaya Karşı Sorumluluk Tartışması
Mağdurun kendi kusuru ile hizmet sağlayıcının güvenlik yükümlülüğü ayrı düzlemlerdir. İşlemin olağan dışı niteliği, doğrulama adımlarının nasıl işletildiği ve bildirim sonrası kurumun tepki süresi, kusur paylaşımını doğrudan etkiler. Bu nedenle bankayla yapılan tüm yazışmalar dosyanın ayrı bir bölümünde tutulmalıdır.
Yukarıdaki çerçeve genel bilgilendirme amacı taşır. Her oltalama dosyası kendi teknik izleri ve para akışı üzerinden şekillendiğinden, başvuru sırasını belirlemeden önce belgelerin bir hukukçuyla birlikte gözden geçirilmesi önerilir.