Veri ihlali yaşandığında kaybedilen ilk şey çoğu zaman veri değil, delildir. Log kayıtları belirli sürelerle saklandığından, geç yapılan başvuru soruşturmayı fiilen sonuçsuz bırakabilir. TCK'nın 243 ilâ 245. maddeleri bilişim sistemine hukuka aykırı erişim ve verilere yönelik eylemleri, 5651 sayılı Kanun içerik ve erişim sağlayıcıların yükümlülüklerini, KVKK ise kişisel verilerin korunmasına ilişkin idari süreci düzenler. Bu üç hat eş zamanlı yürütülmelidir.
İlk Yirmi Dört Saatte Yapılması Gerekenler
- Ekran görüntüsü yerine tarih ve saat bilgisi görünen kayıt alınması
- Erişilen hesapların oturum geçmişi ve giriş kayıtlarının dışa aktarılması
- Şifre değişikliği yapılmadan önce mevcut durumun belgelenmesi
- Cihazın adli inceleme ihtimaline karşı biçimlendirilmemesi
- Hizmet sağlayıcıya yazılı bildirim yapılıp cevabın saklanması
Şikayet Süresi Neden Kritik
Bilişim alanındaki suçların bir kısmı soruşturulması şikayete bağlı suçlardandır. Şikayete bağlı bir suç söz konusuysa, fail ve fiilin öğrenilmesinden itibaren kanunda öngörülen altı aylık şikayet süresi işler ve bu süre geçtiğinde soruşturma yapılamaz. Bu nedenle dosyanın ilk aşamasında hangi maddenin uygulanabileceği ve suçun şikayete tabi olup olmadığı belirlenmelidir. Nitelendirme belirsizse başvuruyu geciktirmemek, doğru maddeyi soruşturma sırasında netleştirmek daha güvenlidir.
Suç Duyurusu Dilekçesinin Kurgusu
- Olayın zaman çizelgesi hâlinde anlatılması
- Etkilenen hesap, sistem ve veri kategorilerinin listelenmesi
- Talep edilen araştırmaların açıkça yazılması, örneğin log ve trafik kayıtlarının ilgili sağlayıcıdan istenmesi
- Delillerin karartılması ihtimaline karşı acil tespit talebi
- Zarar doğmuşsa maddi sonucun belgeyle gösterilmesi
Ceza Yolu ile İdari Yolun Birlikte Yürütülmesi
Aynı olay hem suç duyurusuna hem KVKK kapsamındaki şikayet sürecine konu olabilir. Ceza soruşturması failin belirlenmesine, idari süreç ise veri sorumlusunun güvenlik yükümlülüğünü yerine getirip getirmediğine odaklanır. İki dosyanın çıktısı birbirini besler; ancak süreleri ayrıdır ve biri diğerinin süresini durdurmaz.
Uzlaşma Kapsamına Girip Girmediğini Kontrol Etmek
Bazı suç tipleri uzlaştırma kapsamında olup soruşturma aşamasında taraflara teklif götürülür. Uzlaşma sağlandığında kamu davası açılmaz; bu nedenle kabul kararı verilmeden önce zararın tamamının hesaplanmış olması ve sonradan ortaya çıkabilecek zararların değerlendirilmesi gerekir. İçeriğin internetten kaldırılması gibi taleplerin uzlaşma metnine yazılması da ayrıca düşünülmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Verinin türü, sistemin yapısı ve olayın seyri uygulanacak hükümleri değiştirdiğinden, kayıtlar silinmeden önce bir hukukçuyla süreç planı yapmanız uygun olur.