Yapay zekâ ile üretilen sahte görüntü ve ses kayıtları için mevzuatta tek bir suç adı bulunmaz; olayın niteliğine göre TCK'daki farklı suç tipleri, 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişim engelleme yolu ve KVKK'dan doğan haklar aynı anda devreye girer. Bu çok katmanlı yapı, ilk kırk sekiz saatte yapılacakların önemini artırır.
Delil Kaybolmadan Sabitleme
Paylaşımlar hızla silinebildiğinden, şikâyet dilekçesi hazırlanmadan önce içeriğin kaydedilmesi gerekir. Sabitlemede şu unsurlar birlikte alınmalıdır: içeriğin tam bağlantı adresi, hesap adı ve profil bilgisi, paylaşım tarih ve saati, görüntünün kendisi ve varsa yorumlar. Ekran görüntüsü tek başına zayıf kalabileceğinden, noter aracılığıyla tespit yaptırılması ispat gücünü belirgin biçimde artırır.
Fiilin Hangi Suça Karşılık Geldiğini Belirlemek
Deepfake içerik, kullanım amacına göre farklı suçları oluşturabilir. Kişinin görüntüsünün rızası dışında üretilip yayılması özel hayata ve kişisel verilere ilişkin suçları; içeriğin kişiyi küçük düşürücü olması hakareti; sahte bir kimlikle para talep edilmesi dolandırıcılığı gündeme getirir. Sistemlere izinsiz erişim söz konusuysa TCK 243-245 kapsamındaki bilişim suçları da tartışılır. Şikâyete bağlı suçlarda kanunda öngörülen şikâyet süresinin, failin ve fiilin öğrenildiği andan itibaren işlemeye başladığı unutulmamalıdır.
İçeriğin Yayından Kaldırılması
Ceza soruşturması ile içerik kaldırma süreci birbirinden bağımsız ilerler ve ikincisi çok daha hızlıdır. 5651 sayılı Kanun, özel hayatın gizliliğini ihlal eden içerikler bakımından hızlandırılmış bir yol öngörür; talep kabul edildiğinde uygulama kısa sürede yapılır ve karar yargısal denetime sunulur. Ayrıca platformların kendi bildirim mekanizmaları da paralel olarak kullanılmalıdır. Kaldırma talebinde, içeriğin neden kişiye ait olmadığı teknik olarak açıklanmalıdır.
Failin Belirlenemediği Hâllerde
Anonim hesaplardan yapılan paylaşımlarda şikâyet dilekçesinde IP kayıtlarının, hesap açılış bilgilerinin ve varsa ödeme izlerinin istenmesi talep edilmelidir. Yurt dışı kaynaklı platformlarda bu bilgilerin temini uzun sürebileceğinden, erişim engelleme talebi beklemeden yapılmalıdır.
Uzlaştırma Kapsamı ve Tazminat Yolu
Hakaret gibi bazı suçlar uzlaştırmaya tabidir; bu durumda soruşturma aşamasında uzlaştırma teklif edilir. Uzlaşma sağlanması ceza yönünden dosyayı sona erdirir ancak kişilik haklarına dayalı tazminat talebinin kapsamı, uzlaşma metninde açıkça düzenlenmemişse tartışmalı hâle gelir. İki yolun birlikte planlanması bu nedenle önemlidir.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir ve her olay kendi teknik verileriyle değerlendirilir. Dijital delillerin kısa sürede kaybolduğu dikkate alınarak, böyle bir içerikle karşılaşıldığında hem tespit hem başvuru adımlarının aynı gün planlanması önerilir.