Oltalama saldırılarında hukuki sonucu belirleyen etken, çoğu zaman şikâyet dilekçesinin içeriği değil hızıdır. Para transferinin izlenebildiği süre kısadır; dijital iz ise saklama süreleri dolduğunda erişilemez hâle gelir. Bu rehber, TCK 243-245, 5651 ve KVKK ekseninde ilk aşamada yapılacakları sıralar.
İlk Saatlerin Önceliği: Akışı Durdurmak
Şikâyetten önce bankanın çağrı merkezine ulaşılarak işlemin iadesi ve alıcı hesabın bloke edilmesi talep edilmelidir. Bu talebin saat bilgisiyle kayda geçirilmesi istenmeli, verilen işlem numarası not edilmelidir. Aynı anda hesaba erişim bilgileri değiştirilmeli, cihazdaki zararlı yazılım ihtimali için oturum kayıtları incelenmelidir. Bu adımlar hukuki değil teknik görünse de, sonraki aşamada kusur tartışmasının en önemli belgelerini üretir.
Şikâyet Hangi Mercie Yapılır?
Suç duyurusu, bulunulan yerdeki Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk birimlerine yapılabilir; dosya sonrasında yetkili yer savcılığına gönderilir. Bilişim suçlarında yetki tartışması sık yaşandığından, başvurunun geciktirilmesi yerine en yakın mercie yapılması ve yetkisizlik kararı üzerine takibin sürdürülmesi daha güvenlidir. Dilekçede olayın kronolojisi saat bilgisiyle yazılmalı, talep edilen araştırmalar açıkça sıralanmalıdır.
Dilekçede İstenmesi Gereken Araştırmalar
- Para transferinin geçtiği hesapların hareket dökümü ve hesap sahibi bilgileri
- Sahte sitenin alan adı kayıt bilgileri ve barındırma verileri
- Bağlantı ve trafik kayıtlarının ilgili sağlayıcılardan istenmesi
- Erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması yönünde tedbir talebi
- Kullanılan telefon numarası ve mesaj başlığına ilişkin operatör kayıtları
Talebin ayrıntılı yazılması, soruşturmanın hangi hattan ilerleyeceğini baştan belirler. Genel ifadelerle yapılan başvurular çoğu zaman şüpheli bulunamadığı gerekçesiyle sonuçlanır.
Delili Kendiniz Sabitleyin
Sahte site ve mesajlar kısa sürede kaldırılır. Bu nedenle ekran görüntüleri tarih ve saat görünecek biçimde alınmalı, mesajlar silinmemeli, e-posta başlık bilgileri ham hâliyle kaydedilmelidir. Ödeme dekontları ve banka yazışmaları aynı klasörde toplanmalıdır. Verilerinizin sızdırıldığına dair emare varsa, veri sorumlusuna KVKK kapsamında başvuru ve ardından Kurula şikâyet yolu ayrı bir hat olarak yürütülebilir.
Ceza Şikâyeti ile Tazminat Yolunu Ayırın
Ceza soruşturması failin cezalandırılmasına yöneliktir; kaybedilen paranın iadesi çoğu zaman ayrı bir hukuk davasını veya banka aleyhine yürütülecek bir süreci gerektirir. Bankanın güvenlik yükümlülüğü tartışmasında, işlemin gerçekleştiği andaki doğrulama yöntemleri ve bildirim zamanı belirleyici olur. Bu nedenle ceza dosyasındaki bilgi ve belgeler, tazminat talebinin de kaynağıdır.
Bilişim suçlarında her olayın teknik zinciri farklıdır ve zaman en kritik unsurdur. Buradaki açıklamalar genel yönlendirme niteliğinde olup, kendi olayınızda hangi taleplerin öne çıkarılacağı için hukuki destek almanız yerinde olur.