İnternette yayımlanan bir içerik kişilik haklarını ihlal ettiğinde ya da bir bilişim sistemine hukuka aykırı erişim söz konusu olduğunda, hızlı hareket etmek sonucu belirler. 5651 sayılı Kanun, KVKK ve TCK'nın 243-245. maddelerindeki bilişim suçları düzenlemeleri farklı yollar açtığından, hangi yolun seçileceği baştan netleşmelidir.
İlk Adım: İçerik Kaybolmadan Delil
İçerik her an silinebilir veya değiştirilebilir. Başvuru hazırlığından önce ekran görüntüsü almak yeterli değildir; içeriğin tam adresi, yayın tarihi, erişim tarihi ve varsa yayıncı bilgileri birlikte kayda geçirilmelidir. Tartışmaya açık dosyalarda mahkemeden delil tespiti istenmesi, sonradan "böyle bir içerik yoktu" savunmasını karşılar. Bilişim sistemine erişim iddiasında ise log kayıtları, oturum açma bildirimleri ve cihaz incelemesi öne çıkar.
Yol Ayrımı: Hangi Başvuru
- Kişilik hakkı ihlali iddiasında 5651 kapsamında sulh ceza hakimliğine başvurularak içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi istenebilir.
- İçerik kişisel veri işlenmesine dayanıyorsa, önce veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kurula şikâyet yolu gündeme gelir.
- Arama motoru sonuçlarından çıkarılma talebi, içeriğin kaynağından kaldırılmasından ayrı bir taleptir.
- Suç oluşturan bir eylem varsa Cumhuriyet başsavcılığına şikâyet ayrıca yapılır.
Yanlış yola yapılan başvuru sadece zaman kaybettirmez; içerik yayılmaya devam ettiği için zararı büyütür.
Talebin Adres Düzeyinde Yazılması
Erişim engeli talepleri kural olarak ihlalin gerçekleştiği yayın bazında değerlendirilir. Bu nedenle talep dilekçesinde her bir içeriğin tam adresi ayrı ayrı gösterilmelidir. Site geneline yönelik genel ifadeler, ölçülülük değerlendirmesi nedeniyle karşılık bulmayabilir. İçeriğin hangi cümlesinin hangi hakkı ihlal ettiği de somut biçimde açıklanmalıdır.
İçerik Sahibiyle Anlaşmak mı, Karar Almak mı
Bazı dosyalarda içerik sahibi, bir düzeltme veya gönüllü kaldırma teklifiyle gelir. Bu yolun avantajı hızıdır; dezavantajı ise içeriğin kopyalanarak başka adreslerde yeniden yayımlanması ihtimalinde elinizde uygulanabilir bir karar bulunmamasıdır. Karar verirken şunlara bakılır:
- İçerik başka adreslere yayılmış mı, arşiv kayıtlarında duruyor mu?
- Karşı taraf düzeltmeyi aynı görünürlükte yayımlamayı kabul ediyor mu?
- Maddi veya manevi tazminat talebiniz saklı tutuluyor mu?
- Suç oluşturan bir eylem varsa şikâyet hakkı bakımından süre işliyor mu?
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır; her yayının içeriği ve teknik yapısı sonucu değiştirir. İçerik hızla yayılıyorsa, başvuru yolunu seçmeden önce kısa sürede hukuki destek almanız önem taşır.