Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü ve seslerde en büyük sorun, içeriğin hızla yayılıp aynı hızla silinmesidir. Şikâyet dilekçesi yazılırken delil çoktan kaybolmuş olabilir. TCK 243-245 hükümleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK ekseninde ilerleyen bu dosyalarda kritik aşama, savcılığa başvurudan önceki ilk saatlerde yaşanır.
İçerik Kaybolmadan Yapılması Gerekenler
- İçeriğin tam bağlantı adresi, hesap kimliği ve yayın tarihi ekran görüntüsüyle birlikte kaydedilmeli
- Yalnızca görüntü değil, dosyanın kendisi indirilerek özgün haliyle saklanmalı
- Yorumlar, paylaşım sayıları ve ileti zinciri de kayda alınmalı
- İçeriğin ilk nerede yayımlandığına dair iz sürülüp kaynak hesap belirlenmeli
- Mağdura gönderilen mesaj, tehdit ya da talepler ayrı bir klasörde tutulmalı
Dijital Delilin Bütünlüğü
Dijital delilde tartışma çoğu zaman içeriğin varlığı üzerinde değil, sonradan değiştirilip değiştirilmediği üzerinde çıkar. Bu nedenle kayıtların elde edilme yöntemi de belgelenmelidir: hangi cihazla, hangi tarihte, hangi hesapla erişildiği not edilmeli; mümkünse noter aracılığıyla tespit yaptırılmalıdır. Üçüncü kişilerden gelen ekran görüntüleri tek başına zayıf kalır, kaynağıyla birlikte sunulması gerekir.
Şikâyet Dilekçesinde Anlatım Düzeni
Dilekçe teknik bir rapor gibi değil, olayın zaman sırasına göre anlatıldığı bir metin olarak kurulmalıdır. İçeriğin sahte olduğu iddiası soyut bırakılmamalı; görüntüdeki tutarsızlıklar, kişinin o anda başka yerde bulunduğunu gösteren kayıtlar ya da sesin gerçek örneklerle karşılaştırılabileceği veriler açıkça belirtilmelidir. İnceleme yapılması istenen hususların dilekçede tek tek sayılması, bilirkişi aşamasının kapsamını da belirler.
Erişim Engeli ile Ceza Süreci Ayrı Yürür
İçeriğin yayından kaldırılmasına yönelik başvuru ile faile yönelik ceza soruşturması farklı yollardır ve farklı mercilere yapılır. Birinden sonuç alınması diğerini gereksiz kılmaz; erişim engellenirse dahi failin tespiti için soruşturmanın sürmesi gerekir. Yanlış merciye yapılan başvuru, hem zaman kaybı hem de içeriğin çoğalması anlamına gelir. Yurt dışı kaynaklı platformlarda kayıtların saklanma süresi sınırlı olduğundan, veri talebinin gecikmesi delilin tümüyle yitirilmesine yol açabilir.
Süreç Boyunca Dikkat
Sahte içeriğe cevap verirken kullanılan üslup da dosyaya girer; karşılıklı atışmalar, sonradan aleyhe yorumlanabilecek beyanlar doğurabilir. Bu metin genel bilgi amaçlıdır ve her olayın teknik özellikleri farklıdır; delil toplama yönteminin somut olaya göre belirlenmesi için hukuki değerlendirme alınması uygun olur.