Bir sistemin ele geçirilmesi, verinin sızdırılması veya hesabın izinsiz kullanılması hallerinde suç duyurusunun kaderini belirleyen şey, çoğu zaman olayın ilk saatlerinde alınan teknik önlemlerdir. Dijital iz kolay silinir ve kolay tartışmalı hale gelir. Bu rehber, TCK 243-245 kapsamındaki bilişim suçları, 5651 sayılı Kanun ve KVKK ekseninde delil hazırlığını konu alır.
İlk Aşamada İzin Kaybolmasını Önlemek
Olay fark edildiğinde ilk refleks genellikle sistemi kapatmak veya sıfırlamak olur; bu, delilin de silinmesi anlamına gelir. Öncelik, mevcut kayıtların değiştirilmeden korunmasıdır: sunucu ve uygulama logları, erişim kayıtları, yedekleme sistemindeki eski sürümler ve olayı ilk fark eden kişinin tuttuğu not bu kapsamdadır. Sistemin yeniden kurulması gerekiyorsa, önce imaj alınması tercih edilir.
Dijital Delilin Bütünlüğü Nasıl Gösterilir
- Kaydın alındığı tarih, saat ve kaynağın ayrıca belgelenmesi
- Dosyaların özet değerleri ile birlikte saklanması
- Kayda kimin, ne zaman eriştiğinin yazılı tutulması
- Ekran görüntüsü yerine ham kayıt dosyasının tercih edilmesi
- Log tutma sürelerinin dolmasından önce ilgili kurumdan talep edilmesi
Hukuka Uygunluk Sınırını Aşmamak
Delil toplama çabası bazen yeni bir suça dönüşür. Karşı tarafın hesabına izinsiz erişerek, üçüncü kişilerin yazışmalarını ele geçirerek veya izinsiz kayıt alarak elde edilen materyal, hem soruşturmada değerlendirilemez hem de başvurucu aleyhine sorumluluk doğurabilir. Şüpheye düşülen her adımda, delilin nasıl elde edildiği ayrıca not edilmelidir.
Suç Duyurusu Dilekçesinin Kurgusu
Etkili bir dilekçe, soyut şikayet cümlelerinden değil, fiil ile teknik kaydın eşleştirilmesinden oluşur. Hangi tarihte hangi sistem üzerinde ne olduğu kronolojik biçimde yazılmalı; erişim sağlayıcıdan ve ilgili platformdan hangi kayıtların istendiği açıkça talep edilmelidir. Talep edilmeyen kaydın kendiliğinden dosyaya gelmesi beklenmemelidir.
İdari ve Cezai Yolun Ayrı Yürümesi
Kişisel veri içeren ihlallerde ceza soruşturması ile veri koruma mevzuatı kapsamındaki bildirim ve şikayet süreçleri birbirinden bağımsız işler. Birinde yapılan başvuru diğerinin süresini durdurmaz; ikisi tek takvimde izlenmelidir.
Yukarıdaki çerçeve genel bilgilendirme amacı taşır. Sistem mimarisi ve kayıt politikaları her kurumda farklı olduğundan, olayın hemen ardından teknik ve hukuki desteği birlikte almak yerinde olacaktır.