İnternette yayılan bir içerik söz konusu olduğunda kaybedilen her saat, içeriğin kopyalanarak çoğalması anlamına gelir. Bu nedenle dijital uyuşmazlıklarda strateji iki koldan yürütülür: içeriğin hızla erişime kapatılması ve fiilin cezai boyutu için soruşturma başlatılması. İkisi farklı mercilere, farklı usullere ve farklı delil setine dayanır.
Hızlı Kol: Erişimin Engellenmesi ve İçeriğin Kaldırılması
5651 sayılı Kanun, kişilik hakkı ihlal edilen kişiye içerik sağlayıcıya veya yer sağlayıcıya doğrudan başvurma ve buna paralel olarak sulh ceza hâkimliğinden erişimin engellenmesi ile içeriğin çıkarılmasını isteme imkânı tanır. Bu yolun ayırt edici yanı, hâkimliğin talebi kısa sürede ve duruşmasız olarak karara bağlamasıdır. Bu nedenle dilekçede her bir bağlantı adresinin tek tek gösterilmesi zorunludur; genel ifadelerle yapılan talepler, hangi içeriğin kapatılacağı belirsiz kaldığı için reddedilebilir.
Delili Kaybetmeden Sabitlemek
- İçeriğin tam bağlantı adresi, görüntülenme tarihi ve saati kayda geçirilir.
- Ekran görüntüsü yerine, sayfanın bütünü ile birlikte tarih bilgisini gösteren tespit tercih edilir.
- Mümkünse delil tespiti yoluyla içerik resmî olarak kayıt altına alınır.
- Hesap adı, profil bilgileri ve paylaşım geçmişi ayrıca arşivlenir.
- Zarara ilişkin yansımalar varsa tarihleriyle birlikte dosyalanır.
Cezai Kol: Suç Duyurusunun Doğru Kurgulanması
Şikâyet dilekçesinde fiilin hangi suça karşılık geldiğinin doğru nitelendirilmesi, soruşturmanın yönünü belirler. TCK'nın bilişim sistemlerine ilişkin 243-245 arasındaki hükümleri sisteme girme, verileri bozma ve banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması gibi ayrı fiilleri düzenler; içerik yoluyla işlenen hakaret veya tehdit ise bunlardan farklı hükümlere tabidir. Dilekçede ayrıca trafik kayıtlarının ve abone bilgilerinin ilgili sağlayıcılardan istenmesi talep edilmelidir; bu kayıtların saklama süreleri sınırlı olduğundan gecikme, failin tespitini imkânsız kılabilir.
Veri Boyutu ve Paralel Başvurular
Yayımlanan içerik kişisel veri niteliği taşıyorsa, KVKK kapsamında veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kurul'a şikâyet yolu da işletilebilir. Aynı olay hakkında yürütülen ceza soruşturması, veri koruma başvurusu ve erişim engeli talebi birbirini destekler; ancak her birinde farklı süre ve şekil şartları bulunduğundan tek bir takvim üzerinde izlenmeleri gerekir. Hâkimlik kararının uygulanmaması ya da içeriğin yeniden yayımlanması halinde, yeni bağlantı adresleri için ek talep yapılabileceği unutulmamalıdır.
Bu içerik genel bilgi vermek üzere hazırlanmıştır. Dijital dosyalarda delilin elde ediliş biçimi sonucu doğrudan etkilediğinden, ilk adımı atmadan önce hukuki destek almanız yararınıza olacaktır.