Bir veri ihlalinde en hızlı tükenen kaynak zamandır. Sunucu kayıtları döngüsel olarak üzerine yazılır, yedekler yenilenir, personel cihazları elden çıkarılır. Bu nedenle veri ihlali dosyalarında delil zinciri sonradan toparlanan bir dosya değil, ihlalin fark edildiği ilk saatlerde başlayan bir usul çalışmasıdır. Aşağıdaki plan, TCK'nın bilişim alanındaki 243-245. maddeleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK yükümlülükleri birlikte okunduğunda ortaya çıkan takvimi esas alır.
İhlalin Fark Edildiği İlk Saatler
İlk yapılması gereken, ihlalin kapsamını daraltmak değil dondurmaktır. Etkilenen sistemlerin log saklama süreleri yazılı olarak sorulmalı, döngüsel silmenin durdurulması talimatı tarih ve saat bilgisiyle kayda geçirilmelidir. Bu talimatın kendisi de ileride "delil neden yok?" sorusuna verilecek cevabın parçasıdır.
- Etkilenen sistem, kayıt türü ve saklama süresi listesi
- İmaj alma veya kopyalama işleminin kim tarafından, hangi yöntemle yapıldığı
- Erişim yetkisi olan kişilerin ihlal anındaki listesi
- Üçüncü taraf hizmet sağlayıcılarla yapılan yazışmaların tam metni
Delil Zincirini Kıran Tipik Uygulamalar
Uygulamada zincir çoğu zaman teknik yetersizlikten değil, kayıt düzensizliğinden kopar. Ekran görüntüsünün tarihsiz alınması, kopyanın orijinal cihaz üzerinde çalışılarak elde edilmesi, kayıtların birden fazla kişide farklı sürümlerle bulunması sık görülen sorunlardır. Delilin elde ediliş biçimi tartışmalı hale geldiğinde, içeriği ne kadar güçlü olursa olsun ispat değeri zayıflar.
İki Ayrı Takvim Aynı Anda İşler
Veri ihlalinde idari süreç ile adli süreç birbirinden bağımsız ilerler. Veri sorumlusunun bildirim yükümlülüğü kısa ve nettir; ihlalin öğrenilmesinden itibaren gecikmeksizin hareket edilmesi beklenir. Buna karşılık ceza şikâyeti, zararın niteliğine ve failin tespitine bağlı olarak daha uzun bir hazırlık gerektirebilir. İki takvimi tek tabloda tutmak, birinin diğerini geciktirmesini önler.
- Bildirim penceresi ve bildirim metninin içeriği
- İlgili kişilere yapılacak duyurunun kapsamı
- Ceza şikâyetinin hangi delil seti tamamlandığında verileceği
- Tazminat talebi için zarar kalemlerinin belgelenmesi
Uzlaşma mı Dava mı: Karar Eşiği
Bilişim dosyalarında karşı taraf çoğu zaman erken bir çözüm teklifi getirir. Bu teklifi değerlendirirken sorulacak soru, teklifin tutarı değil kapsamıdır: teklif yalnızca doğrudan zararı mı kapsıyor, yoksa itibar kaybı ve idari yaptırım riskini de kapsıyor mu? Uzlaşma yolunun tercih edilmesi halinde, mutabakat metninde delil paylaşımına ve gizliliğe ilişkin hükümlerin açıkça yazılması gerekir. Aksi halde uzlaşma sonrasında ortaya çıkan yeni bir zarar için elde delil kalmaz.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her ihlalin teknik altyapısı, etkilenen veri kategorisi ve tarafların konumu farklı olduğundan, atılacak adımların sırası da dosyaya göre değişir. Somut olayınızda karar vermeden önce dosyanızı bir hukukçuyla birlikte değerlendirmeniz yerinde olur.