Sosyal medya, e-posta veya banka hesabının ele geçirilmesi olaylarında dosyanın kaderi çoğunlukla ilk yirmi dört saatte belirlenir. Türk Ceza Kanunu bilişim sistemine hukuka aykırı erişim ve verilerin bozulması ile ilgili suçları düzenler; 5651 sayılı Kanun ise erişim ve trafik kayıtlarının saklanmasına ilişkin çerçeveyi çizer. Sorun, bu kayıtların sınırlı süre tutulması ve mağdurun geç harekete geçmesidir.
Delil Zinciri Neden Bozulur?
Hesabını geri alan kullanıcının ilk refleksi genellikle şifreyi değiştirip şüpheli oturumları kapatmak ve bildirimleri silmek olur. Bu adımlar güvenlik açısından doğru olsa da, delil açısından yıkıcıdır. Zira giriş bildirimleri, oturum IP adresleri ve cihaz bilgisi çoğu platformda kısa süre görüntülenebilir. Bu nedenle temizlik yapmadan önce ekran görüntülerinin, tarih ve saat bilgisi görünecek şekilde alınması ve mümkünse platformdan veri indirme özelliğiyle kayıtların dışa aktarılması gerekir.
İlk 24 Saatte Yapılacaklar
- Giriş geçmişi, bağlı cihazlar ve yetkilendirilmiş uygulamalar listesinin kaydı
- Gelen ve giden mesajlarda hesap üzerinden yapılan işlemlerin dökümü
- Hesap kurtarma e-postası veya telefon numarasının değiştirilip değiştirilmediği
- Banka veya ödeme hesabına bağlantı varsa işlem dekontlarının temini
- Cumhuriyet başsavcılığına şikâyet ve trafik kayıtlarının muhafazası talebi
Şikâyet Dilekçesinde Somutluk
Bilişim dosyalarında soyut anlatım, soruşturmanın etkinliğini doğrudan düşürür. Dilekçede olayın saat bazında akışı, kullanılan hesap adresleri, varsa şüpheliye ait kullanıcı adı ve iletişim kanalları ile zararın miktarı ayrı başlıklar halinde verilmelidir. Ayrıca ilgili servis sağlayıcısından hangi kayıtların istenmesi gerektiğinin dilekçede talep edilmesi, gecikmeden kaynaklı kayıp riskini azaltır.
Kişisel Veri Boyutu ve Erişimin Engellenmesi
Ele geçirilen hesap üzerinden başkalarının kişisel verileri paylaşıldıysa olay yalnızca bilişim suçu boyutunda kalmaz; KVKK kapsamındaki yükümlülükler de gündeme gelir. İçeriğin yayılmaya devam ettiği hallerde, ceza soruşturmasından bağımsız olarak erişimin engellenmesi yoluna başvurulması, zararın büyümesini durdurur. Bu iki yolun paralel yürütülmesi, birinin diğerini beklemesinden daha etkilidir.
Usule Aykırı İşlem Riski
Delilin hukuka aykırı yolla elde edilmesi, ceza yargılamasında değerlendirme dışı bırakılmasına yol açar. Karşı tarafın cihazına izinsiz erişmek, başkasına ait yazışmaları rıza dışı kaydetmek ya da üçüncü kişilerden yasa dışı yolla veri temin etmek, mağdur konumundaki kişiyi şüpheli konumuna taşıyabilir. Delil toplarken hukuka uygunluk sınırının korunması, dosyanın en hassas noktasıdır.
Bu açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir. Olayın türü, kullanılan platform ve zararın kapsamı izlenecek yolu değiştirdiğinden, şikâyet öncesinde hukuki destek alınması sürecin sağlıklı ilerlemesine katkı sağlar.